خبرگزاری آریا - هفته دولت 1405 در شرایطی فرا میرسد که کشور همزمان با فشارهای اقتصادی، ناترازیهای انباشته، تهدیدهای امنیتی و پیامدهای ناشی از جنگ، نیازمند حفظ استمرار خدمات عمومی و شتاببخشی به روند توسعه است. در چنین وضعیتی، ارزیابی عملکرد دولت نمیتواند تنها بر مبنای تعداد پروژههای افتتاحشده یا میزان اعتبارات هزینهشده انجام گیرد؛ بلکه باید دید این اقدامات تا چه اندازه به حل مسائل واقعی مردم و افزایش تابآوری کشور کمک کرده است.
فرزانه صادق، وزیر راه و شهرسازی
هفته دولت 1405 در شرایطی فرا میرسد که کشور همزمان با فشارهای اقتصادی، ناترازیهای انباشته، تهدیدهای امنیتی و پیامدهای ناشی از جنگ، نیازمند حفظ استمرار خدمات عمومی و شتاببخشی به روند توسعه است. در چنین وضعیتی، ارزیابی عملکرد دولت نمیتواند تنها بر مبنای تعداد پروژههای افتتاحشده یا میزان اعتبارات هزینهشده انجام گیرد؛ بلکه باید دید این اقدامات تا چه اندازه به حل مسائل واقعی مردم و افزایش تابآوری کشور کمک کرده است.
شعار امسال، «دولت پای کار مردم؛ روایت دفاع و سازندگی»، ناظر بر همین واقعیت است. دفاع ملی فقط در میدان نظامی تعریف نمیشود. حفظ جریان حملونقل، تأمین کالاهای اساسی، پشتیبانی از تولید، بازسازی زیرساختهای آسیبدیده و فراهمکردن امکان ادامه زندگی عادی مردم، بخشی از دفاع همهجانبه کشور است. سازندگی نیز زمانی معنا پیدا میکند که به خانهای امن، راهی ایمن، شهری برخوردار و شبکهای پایدار برای جابهجایی مردم و کالا تبدیل شود.
افتتاح پروژهها؛ وقتی عدد به نتیجه ملموس تبدیل میشود
وزارت راه و شهرسازی در هفته دولت امسال، بهرهبرداری از 64 هزار و 691 واحد مسکن شهری و روستایی و یکهزار و 345 پروژه در حوزههای حملونقل، شهرسازی، بازآفرینی شهری و هواشناسی را دنبال میکند. ارزش مجموع این پروژهها بیش از 257 هزار میلیارد تومان اعلام شده است.
این ارقام، زمانی برای جامعه اهمیت پیدا میکند که اثر آنها در زندگی مردم قابل مشاهده باشد؛ خانوادهای که به مسکن دسترسی پیدا میکند، روستایی که از مسیر ارتباطی مناسب برخوردار میشود، مسافری که با ایمنی و سهولت بیشتری جابهجا میشود، تولیدکنندهای که کالاهای خود را سریعتر به بازار میرساند و شهری که از خدمات و زیرساختهای مناسبتری بهرهمند میشود.
از این منظر، افتتاح پروژه پایان مسئولیت نیست؛ آغاز مرحلهای است که باید در آن بهرهبرداری پایدار، نگهداری مناسب، دسترسی عادلانه و کیفیت خدمات مورد توجه قرار گیرد. هر پروژه باید با مسئلهای روشن پیوند داشته باشد و نتیجه آن برای مردم، قابل سنجش و قابل توضیح باشد.
مسکن؛ از افزایش ظرفیت ساخت تا بازسازی مناطق آسیبدیده
در حوزه مسکن، افزایش تعداد واحدهای ساختهشده ضروری است، اما بهتنهایی کافی نیست. مسکن زمانی به هدف خود میرسد که در کنار احداث واحد، خدمات زیربنایی و روبنایی آن نیز تأمین شود؛ از آب، برق و فاضلاب گرفته تا راه دسترسی، حملونقل عمومی، مدرسه، مراکز درمانی و سایر نیازهای شهری و روستایی.
همزمان، بازسازی واحدهای مسکونی و زیرساختهایی که در جریان جنگ رمضان آسیب دیدهاند، باید در اولویت جدی قرار گیرد. بازسازی، صرفاً جایگزینکردن دیوارها و تأسیسات تخریبشده نیست؛ بلکه فرآیندی برای بازگرداندن امنیت، ثبات و امکان بازگشت مردم به زندگی عادی است. در این مسیر، شناسایی دقیق خسارتها، اولویتبندی مناطق، رعایت ضوابط فنی و مقاومسازی بناها اهمیت اساسی دارد.
بازسازی موفق باید از تکرارپذیری آسیبها جلوگیری کند. بنابراین لازم است تجربه خسارتهای اخیر در طراحی، اجرای مقررات ملی ساختمان، مقاومسازی زیرساختها و مدیریت بحران به کار گرفته شود. هدف، ساخت واحدهایی ایمنتر و زیرساختهایی تابآورتر است؛ بهگونهای که سرمایهگذاری عمومی، در برابر مخاطرات آینده نیز از پایداری لازم برخوردار باشد.
حملونقل و کریدورها؛ زیرساخت تابآوری اقتصادی
راهها، خطوط ریلی، بنادر، فرودگاهها و پایانههای مرزی، اجزای جدا از هم نیستند؛ یک شبکه بههمپیوستهاند که استمرار فعالیت اقتصادی و اجتماعی کشور به عملکرد آن وابسته است. تکمیل پروژههای مهم زیرساختی در حوزه حملونقل، بهویژه کریدورهای ترانزیتی، باید با نگاه شبکهای و بر اساس اولویتهای ملی دنبال شود.
کریدورهای ترانزیتی، علاوه بر ایجاد درآمد و افزایش سهم ایران از تجارت منطقهای، نقش مهمی در تنوعبخشی به مسیرهای مبادله، تقویت روابط با همسایگان و کاهش آسیبپذیری کشور در شرایط بحران دارند. هر کیلومتر راه، خط ریلی یا توسعه پایانهای که یک گلوگاه را برطرف میکند، در عمل به کاهش زمان سفر، کاهش هزینه حمل، افزایش قابلیت اطمینان زنجیره تأمین و تقویت موقعیت ایران در منطقه منجر میشود.
از این رو، تکمیل پروژههای نیمهتمام باید بر اساس میزان اثرگذاری آنها بر اتصال مراکز تولید و مصرف، دسترسی به بنادر و مرزها و تکمیل حلقههای مفقوده شبکه انجام شود. تأخیر در پروژههای راهبردی، فقط یک مسئله عمرانی نیست؛ بلکه هزینهای مستقیم بر اقتصاد، تجارت و رفاه عمومی تحمیل میکند.
بنادر و کالاهای اساسی؛ سرمایه اجتماعی در خدمت اقتصاد مقاومتی
در ماههای اخیر، همدلی و همکاری مجموعههای دولتی و خصوصی بخش حملونقل، بهویژه برای انتقال کالاهای اساسی از بنادر، نشان داد که کشور از یک سرمایه اجتماعی مهم برخوردار است. مدیران و کارکنان بنادر، شرکتهای حملونقل، رانندگان، تشکلهای صنفی، دستگاههای نظارتی و ارکان ترخیص، در شرایط دشوار با هماهنگی بیشتر، استمرار جریان کالا را حفظ کردند.
این همکاری باید از یک اقدام مقطعی به سازوکاری پایدار تبدیل شود. تسریع در ترخیص کالا، کاهش توقف کامیونها و واگنها، تبادل برخط اطلاعات، هماهنگی میان دستگاههای مسئول و تعیین مسیرهای روشن برای تصمیمگیری، از الزامات مدیریت آینده بنادر است. هر ساعت کاهش در زمان ماندگاری کالا، علاوه بر کاهش هزینه، به ثبات بازار و اطمینانبخشی به مردم کمک میکند.
استفاده از این همبستگی و همدلی برای آینده، مصداق روشن اقتصاد مقاومتی است؛ اقتصادی که با تکیه بر هماهنگی نهادی، مشارکت بخش خصوصی، ظرفیت داخلی و مدیریت هوشمند گلوگاهها، در برابر اختلالها و فشارهای بیرونی پایدار میماند.
پایان پروژه، آغاز پاسخگویی
هفته دولت فرصتی برای ارائه تصویری دقیق از اقدامات انجامشده، پروژههای در دست اجرا و موانع باقیمانده است. مردم حق دارند بدانند هر طرح در چه مرحلهای قرار دارد، چه مسئلهای را حل میکند و زمان بهرهبرداری کامل آن چه خواهد بود. گزارش عملکرد باید بر پایه عدد، سند، زمانبندی و توضیح روشن ارائه شود.
سازندگی قابل لمس برای مزدم
دولت پای کار مردم، دولتی است که تکمیل زیرساختهای حیاتی، افزایش عرضه مسکن، بازسازی واحدها و زیرساختهای آسیبدیده، تقویت کریدورهای ترانزیتی و استمرار انتقال کالاهای اساسی را در یک منظومه واحد میبیند.
معیار نهایی موفقیت، حجم پروژهها یا میزان اعتبار نیست؛ آن است که مردم خانهای امنتر، راهی ایمنتر، خدماتی پایدارتر و آیندهای قابل پیشبینیتر داشته باشند. روایت دفاع و سازندگی، هنگامی به واقعیت تبدیل میشود که تصمیمهای درست، همکاری ملی و پاسخگویی مستمر، در کیفیت زندگی مردم نمود پیدا کند.