تناقض عملکردی توسعه مدارس؛ از آمار ساخت تا وضعیت دو شیفته بودن کلاس ها/ پایان دو شیفتی مدارس نباید فقط یک خبر خوشایند باشد

خبرگزاری آریا - نایب‌رئیس کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس، با انتقاد از تداوم مدارس دو شیفته و کلاس‌های پرتراکم، گفت: آموزش‌وپرورش باید آمار دقیق مدارس دو شیفته و برنامه زمان‌بندی‌شده برای کاهش و حذف آنها ارائه کند.

سیدمحمد مولوی نایب‌رئیس کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس شورای اسلامی با اشاره به اعلام حکیم‌زاده، معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش، مبنی بر قرار داشتن کاهش مدارس دو شیفته و تراکم کلاس‌ها در دستور کار، گفت: اصل کاهش مدارس دو شیفته اقدام مثبتی است، اما مسئله اصلی، مشخص شدن نقطه شروع و وضعیت فعلی است. وقتی از ساخت بیش از 4 هزار فضای آموزشی و چند هزار کلاس درس سخن گفته می‌شود، باید به صورت شفاف اعلام شود چه میزان از این ظرفیت به رفع مدارس دو شیفته و چه میزان به پاسخگویی به افزایش جمعیت دانش‌آموزی اختصاص یافته است.
نماینده مردم آبادان در مجلس شورای اسلامی با تأکید بر اینکه در برخی مناطق کشور همچنان مدارس به دلیل کمبود فضای آموزشی دو شیفته اداره می‌شوند و این موضوع نشان می‌دهد مسئله فقط ساخت مدرسه نیست، افزود: باید میان نیاز واقعی هر منطقه، رشد جمعیت دانش ‌آموزی، ظرفیت موجود و پروژه‌های جدید آموزشی تناسب برقرار شود. به عنوان نمونه، وقتی در شهرستانی مانند دیر در استان بوشهر همچنان 20 مدرسه به دلیل کمبود فضای آموزشی دو شیفته هستند، نمی‌توان صرفاً با ارائه آمار کلی ساخت‌وساز درباره حل مسئله در سطح کشور قضاوت کرد.
«کاهش» مدارس دو شیفته با «حذف» آنها متفاوت است/ساخت مدرسه باید متناسب با نقشه جمعیتی کشور باشد
وی با تأکید بر اینکه کمیسیون آموزش خواستار آمار دقیق میزان مدارس دو شیفته است، است ادامه داد: باید میان کاهش مدارس دو شیفته و حذف این مدارس تفاوت قائل شد. اگر سیاست وزارت آموزش و پرورش، حرکت به سمت مدارس یک ‌نوبته است، باید شاخص، عدد و زمان‌بندی مشخصی برای رسیدن به این هدف وجود داشته باشد. نمی‌توان سال‌ها مسئله دوشیفتی مدارس را با عنوان کمبود فضای آموزشی مدیریت کرد و هر سال صرفاً از کاهش تعداد آنها سخن گفت؛ مجلس از وزارت آموزش و پرورش انتظار دارد آمار دقیق مدارس دو شیفته را به تفکیک استان، شهرستان و منطقه ارائه کند تا مشخص شود کدام مناطق در اولویت ساخت فضای آموزشی قرار دارند و چه تعداد مدرسه تا پایان برنامه هفتم از وضعیت دو شیفته خارج خواهند شد.
نایب‌رئیس کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس با بیان اینکه ساخت مدرسه باید بر اساس نقشه جمعیتی و نیاز واقعی مناطق انجام شود، گفت: در برخی مناطق کشور افزایش جمعیت دانش‌آموزی، مهاجرت و توسعه سکونتگاه‌ها باعث شده ظرفیت مدارس موجود پاسخگوی جمعیت نباشد. بنابراین ممکن است بخشی از فضاهای آموزشی جدید صرفاً پاسخگوی رشد جمعیت باشد و در عمل، کاهش مدارس دو شیفته کمتر از میزان مورد انتظار باشد. لازم است وزارت آموزش و پرورش در کنار سازمان نوسازی مدارس، یک نقشه روشن از مناطق دارای کمبود فضای آموزشی داشته باشد و پروژه‌های مدرسه ‌سازی بر اساس میزان تراکم، تعداد مدارس دو شیفته، رشد جمعیت دانش‌آموزی و محرومیت آموزشی اولویت ‌بندی شوند؛ در غیر این صورت ممکن است منابع هزینه شود، اما مسئله اصلی در نقاط بحرانی همچنان باقی بماند.
50 هزار کلاس پرتراکم؛ ساخت فضا بدون تأمین معلم کافی نیست
وی با اشاره به موضوع تراکم کلاس‌های درس، اظهار کرد: مسئله تراکم را نمی‌توان جدا از کمبود فضای آموزشی و نیروی انسانی بررسی کرد. وقتی تعداد قابل توجهی از کلاس‌های کشور بیش از 35 دانش‌آموز دارند، کاهش تراکم نیازمند مجموعه‌ای از اقدامات هم‌زمان در حوزه ساخت مدرسه، تأمین معلم و ساماندهی جمعیت دانش‌آموزی است. اگر کلاس جدید ساخته شود، اما معلم متناسب با آن تأمین نشود، ظرفیت واقعی آموزش و پرورش افزایش پیدا نمی‌کند. بنابراین گزارش عملکرد باید نشان دهد در کنار هر میزان توسعه فضای آموزشی، چه تعداد نیروی انسانی مورد نیاز تأمین شده و چه میزان از کلاس‌های پرتراکم کاهش یافته است.
عدالت آموزشی با میانگین کشوری سنجیده نمی‌شود
نایب‌رئیس کمیسیون آموزش مجلس ادامه داد: عدالت آموزشی زمانی محقق می‌شود که دانش‌آموز یک منطقه محروم، روستایی یا حاشیه شهر نیز از فضای آموزشی استاندارد و کلاس با تراکم مناسب برخوردار باشد. نمی‌توان صرفاً با میانگین کشوری درباره وضعیت عدالت آموزشی قضاوت کرد؛ زیرا ممکن است در یک استان شرایط مطلوب باشد، اما در شهرستان یا منطقه‌ای دیگر، دانش‌آموزان همچنان در مدارس دو شیفته و کلاس‌های پرتراکم تحصیل کنند. وزارت آموزش و پرورش باید گزارش‌های خود را به صورت منطقه‌ای ارائه و مشخص کند در هر استان چه تعداد مدرسه دو شیفته، چه تعداد کلاس پرتراکم و چه میزان کمبود فضای آموزشی وجود دارد. این شفافیت به مجلس امکان می‌دهد منابع را دقیق‌تر به سمت مناطق نیازمند هدایت کند.
مجلس از اجرای برنامه هفتم درباره کاهش تراکم مطالبه‌گری می‌کند/ حذف مدارس دو شیفته باید زمان‌بندی داشته باشد
نایب‌رئیس کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس با اشاره به تکالیف برنامه هفتم توسعه در ادامه یادآور شد: کاهش تراکم کلاس‌های درس و ارتقای کیفیت فضای آموزشی از موضوعاتی است که باید در اجرای برنامه هفتم به صورت جدی دنبال شود. مجلس نمی‌تواند صرفاً به وعده‌های کلی اکتفا کند و باید گزارش عملکرد دستگاه اجرایی را بر اساس شاخص‌های قابل اندازه‌گیری بررسی کند. اگر وزارت آموزش و پرورش اعلام می‌کند طی دو سال گذشته بیش از 4 هزار فضای آموزشی و چندین هزار کلاس درس ایجاد شده است، باید مشخص شود این اقدام چه اثری بر تعداد مدارس دو شیفته و کلاس‌های پرتراکم داشته است. انتظار ما این است که وزارت آموزش و پرورش به جای بیان کلیات، یک برنامه زمان ‌بندی‌ شده برای کاهش و در نهایت حذف مدارس دو شیفته ارائه نماید. این برنامه باید مشخص کند در هر سال چه تعداد مدرسه از حالت دو شیفته خارج خواهد شد، منابع مورد نیاز از کجا تأمین می‌شود و مسئول اجرای هر بخش چه دستگاهی است.
مولوی در پایان با بیان اینکه ادامه فعالیت مدارس دو شیفته در مناطقی که سال‌ها با کمبود فضای آموزشی مواجه هستند، تنها یک مسئله عمرانی نیست، خاطرنشان کرد: این موضوع مستقیماً با کیفیت آموزش، عدالت آموزشی، زمان آموزش دانش‌آموزان و حتی فرسودگی امکانات آموزشی ارتباط دارد. مجلس ضمن حمایت از توسعه فضاهای آموزشی، عملکرد وزارت آموزش و پرورش را در زمینه کاهش مدارس دو شیفته، کاهش تراکم کلاس‌ها و توزیع عادلانه امکانات آموزشی با شاخص‌های دقیق بررسی خواهد کرد و انتظار می‌رود وزارتخانه برای هر وعده، عدد، زمان‌بندی و گزارش قابل راستی‌آزمایی ارائه کند./
پایان پیام