خبرگزاری آریا - پروفسور سیدمحمد بلورچیان، استاد پیشکسوت و چهره ماندگار شیمی ایران، پس از دههها فعالیت علمی و پژوهشی شامگاه جمعه 13 شهریور درگذشت.
استاد بلورچیان شامگاه دیشب جمعه 13 شهریور دار فانی را وداع گفت. سیدمحمد بلورچیان متولد سال 1312 در تبریز و از چهرههای برجسته علمی کشور در حوزه شیمی، داروسازی و مهندسی شیمی بود که بخش قابل توجهی از فعالیت علمی و پژوهشی خود را به توسعه دانش شیمی در ایران اختصاص داد.
وی پس از گذراندن تحصیلات ابتدایی و متوسطه، با کسب رتبه نخست در دوره دکترای داروسازی دانشگاه تبریز به تحصیل در این رشته پرداخت و سپس برای ادامه تحصیلات تخصصی راهی فرانسه شد. بلورچیان دارای دکترای «اتا» و دکتری تخصصی شیمی از دانشگاه بوردوی فرانسه بود و از پایهگذاران تحقیقات شیمی آلی-سیلیکون (ارگانوسیلیکون) در ایران به شمار میرفت.
بلورچیان در سال 1342 به مرتبه استادیاری، در سال 1350 به مرتبه دانشیاری و در سال 1360 به مرتبه استادی نائل شد و سالها بهعنوان عضو هیأت علمی دانشگاه تبریز فعالیت کرد.
وی همچنین ریاست دانشکده علوم دانشگاه تبریز را به مدت چهار سال بر عهده داشت و از جمله مسئولیتهای علمی و اجرایی او میتوان به ریاست پژوهشگاه شیمی و مهندسی شیمی ایران، عضویت پیوسته فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران، ریاست گروه علوم پایه فرهنگستان علوم و ریاست شاخه شیمی این فرهنگستان اشاره کرد.
پروفسور بلورچیان به مدت 31 سال ریاست پژوهشگاه شیمی و مهندسی شیمی ایران را بر عهده داشت و در این مدت در توسعه فعالیتهای پژوهشی و زیرساختهای علمی کشور در حوزه شیمی و مهندسی شیمی نقش داشت. این استاد برجسته بیش از 170 مقاله پژوهشی در مجلات بینالمللی نمایهشده منتشر کرد و نتایج تحقیقات او در 20 مجموعه از کتابهای مرجع نیز به ثبت رسیده است. همچنین ساخت بیش از 150 ترکیب جدید ارگانوسیلیکون با عوامل مختلف از دیگر دستاوردهای پژوهشی وی عنوان شده است.
از جمله آثار علمی بلورچیان میتوان به ترجمه سه جلد کتاب شیمی آلی در مباحث عمومی، عوامل ساده و عوامل پیچیده اشاره کرد.
وی در سال 1380 در نخستین همایش چهرههای ماندگار، بهعنوان چهره برگزیده در رشتههای شیمی ، داروسازی و پزشکی معرفی شد و در سال 1395 نیز در سیامین جشنواره بینالمللی خوارزمی بهعنوان برگزیده ویژه پژوهشهای بنیادی در زمینه فناوریهای شیمیایی انتخاب شد.
بلورچیان همچنین نشان درجه یک دانش را از رئیسجمهوری دریافت کرده بود و از جمله اعضای پیوسته فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران به شمار میرفت.
در سال 1394، کتابخانه پژوهشگاه شیمی و مهندسی شیمی ایران به منظور قدردانی از فعالیتهای علمی و پژوهشی وی به نام پروفسور بلورچیان نامگذاری شد. همچنین در سومین کنگره شیمی و مهندسی شیمی ایران از وی بهعنوان نخستین شیمیدان برجسته کشور تجلیل شد. در سال 1401 نیز سردیس سیدمحمد بلورچیان بهعنوان یکی از مشاهیر و چهرههای ماندگار معاصر ایران در کتابخانه ملی نصب شد.
کتاب «پایمرد پژوهش» نیز که شرح زندگی و فعالیتهای علمی این استاد برجسته را روایت میکند، به سفارش فرهنگستان علوم و با تنظیم و ویرایش حامد زارع و فاطمه ابوحمزه در سال 1400 منتشر شده است.
پروفسور سیدمحمد بلورچیان با بنیانگذاری پژوهشگاه شیمی و مهندسی شیمی ایران، تربیت نسلهای مختلفی از دانشجویان و پژوهشگران و انجام پژوهشهای گسترده در حوزه شیمی ارگانوسیلیکون، از چهرههای اثرگذار در شکلگیری و توسعه دانش شیمی نوین در ایران به شمار میرفت.