دانشگاه آزاد با تکیه بر درآمدهای فناورانه، فشار مالی بر دانشجویان را کاهش می‌دهد

خبرگزاری آریا - کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس در نشست با رئیس دانشگاه آزاد اسلامی، ضمن بررسی وضعیت این دانشگاه در آستانه آغاز سال تحصیلی جدید، موضوع شهریه و نحوه تصمیم‌گیری درباره آن را مورد واکاوی قرار داد.

کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس امروز (یکشنبه 15 شهریورماه) در نشست با رئیس دانشگاه آزاد اسلامی، آخرین وضعیت این دانشگاه در آستانه آغاز سال تحصیلی جدید، نحوه تعیین شهریه و آمادگی واحدهای دانشگاهی برای ارائه خدمات آموزشی را بررسی کرد و همچنین جایگاه دانشگاه آزاد در زنجیره آموزش کشور و طرح واگذاری تعیین شهریه این دانشگاه به وزارت علوم و وزارت بهداشت را مورد بحث و بررسی قرار داد.
علیرضا منادی سفیدان رئیس کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس ضمن تشریح نشست این کمیسیون با رئیس دانشگاه آزاد اسلامی بر ضرورت نگاه یکپارچه به نظام آموزش کشور اشاره کرد و گفت: یکی از طرح‌هایی که باید در کشور مورد توجه قرار گیرد، موضوع «زنجیره تأمین آموزش» است؛ به این معنا که آموزش از دوره سه تا شش سالگی آغاز شود، سپس 17 میلیون دانش‌آموز در 120 هزار مدرسه با حدود یک میلیون معلم را دربرگیرد و در ادامه، آموزش عالی به عنوان بخش دیگری از این زنجیره مورد توجه قرار گیرد.
نماینده مردم تبریز، اسکو و آذرشهر در مجلس افزود: در بخش آموزش عالی نیز 70 دانشکده پزشکی با حدود 260 هزار دانشجوی پزشکی و 21 هزار استاد دانشگاه فعالیت دارند و در کنار آن حدود دو هزار دانشگاه و مرکز آموزش عالی با 3.5 میلیون دانشجو وجود دارد که از این تعداد حدود یک میلیون و 300 هزار نفر در بخش غیردولتی و به‌ویژه دانشگاه آزاد اسلامی تحصیل می‌کنند.
دانشگاه آزاد؛ یکی از حلقه‌های مهم زنجیره آموزش عالی کشور
رئیس کمیسیون آموزش مجلس با اشاره به جایگاه دانشگاه آزاد اسلامی در نظام آموزش عالی کشور، ادامه داد: دانشگاه آزاد بر اساس اساسنامه خود یک دانشگاه غیردولتی و غیرخصوصی است و بخش مهمی از بار آموزش عالی کشور را بر عهده دارد. این دانشگاه امروز بیش از 20 میلیون مترمربع فضا در اختیار دارد و از نظر بهره‌وری نیز هزینه‌ای که دانشگاه آزاد به ازای هر دانشجو دارد، در مقایسه با دانشگاه‌های دولتی بسیار پایین‌تر است.
وی با بیان اینکه کمیسیون آموزش در آستانه آغاز سال تحصیلی موضوع «پروژه مهر» را در بخش‌های مختلف آموزشی دنبال می‌کند، گفت: از مجموعه آموزش و پرورش درخواست کرده‌ایم گزارش پروژه مهر خود را ارائه کند و در حوزه آموزش عالی نیز وزیر علوم قرار است پس از تعطیلات در کمیسیون حضور پیدا کند، چرا که آمادگی برای آغاز سال تحصیلی از دغدغه‌های جدی کمیسیون است. بر همین اساس، از رئیس دانشگاه آزاد اسلامی دعوت کردیم تا گزارشی از وضعیت دانشگاه، شرایط دانشجویان و اعضای هیأت علمی و کارکنان و همچنین آمادگی این دانشگاه برای آغاز سال تحصیلی ارائه کند.
شفاف‌سازی در شهریه‌ها؛ دغدغه مجلس در برابر فشار مالی بر دانشجویان
رئیس کمیسیون آموزش مجلس درباره طرح مطرح‌شده برای تعیین شهریه دانشگاه آزاد از سوی وزارت علوم و وزارت بهداشت، اظهار کرد: بر اساس اساسنامه دانشگاه آزاد اسلامی، وزیر علوم و وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی عضو هیأت امنای دانشگاه هستند و در تصمیم‌گیری‌های مربوط به شهریه نیز صاحب رأی هستند. به دلیل اینکه جزئیات موضوع را در اختیار نداشتیم، از رئیس دانشگاه آزاد دعوت کردیم تا در جلسه حضور پیدا کرده و درباره وضعیت دانشگاه و همچنین موضوع شهریه توضیحات لازم را ارائه کند.
منادی با تأکید بر اینکه بیش از 40 درصد دانشجویان کشور در دانشگاه آزاد اسلامی تحصیل می‌کنند، افزایش شهریه‌ها، به‌ویژه در رشته‌های پزشکی، را مورد دغدغه اعضای کمیسیون آموزش دانست و یادآور شد: پس از توضیحات ارائه‌شده، اعضای کمیسیون متقاعد شدند که افزایش شهریه مانند سال‌های گذشته بوده و افزایش جهشی در آن صورت نگرفته، بلکه افزایش شهریه به صورت متقارن و متناسب انجام شده است.
دانشگاه آزاد در دوران جنگ چه تمهیداتی برای دانشجویان اندیشید؟
رئیس کمیسیون آموزش مجلس همچنین گفت: در این جلسه گزارشی درباره وضعیت دانشگاه آزاد در ایام جنگ ارائه شد و اعلام کردند که با توجه به شرایط خاص آن دوره، در بسیاری از دانشگاه‌ها شهریه از دانشجویان دریافت نشده یا به صورت علی‌الحساب دریافت شده است. تعداد قابل توجهی از واحدهای دانشگاه آزاد برای مهرماه برنامه مناسبی دارند و از نظر زیرساختی نیز در صورتی که به هر دلیل نیاز باشد کلاس‌ها به صورت برخط یا غیرحضوری برگزار شود، آمادگی لازم را ایجاد کرده‌اند. در ادامه گزارشی از رشد بسیار خوب دانشگاه آزاد در حوزه‌های مختلفی که مورد توجه مجلس است ارائه شد که این گزارش‌ها بسیار امیدوارکننده بود.
رئیس کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس در جمع‌بندی نشست امروز گفت: با توجه به مصوبات هیأت امنا و عضویت وزیر علوم و وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در این هیأت، تصمیمات مربوط به شهریه با حضور و نظر این دو وزیر اتخاذ می‌شود. بر همین اساس، طرحی که پیشنهاد می‌کرد تعیین شهریه دانشگاه آزاد به وزیر علوم یا وزیر بهداشت واگذار شود، در کمیسیون آموزش با اکثریت قاطع رد شد؛ چرا که اساسنامه دانشگاه آزاد اسلامی همین حالا نیز نقش هر دو وزیر را در فرآیند تصمیم‌گیری درباره شهریه پیش‌بینی کرده و آنها به عنوان عضو و صاحب رأی در هیأت امنا حضور دارند.
در ادامه نشست اعضای کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس شورای اسلامی با رئیس دانشگاه آزاد اسلامی، نمایندگان حاضر با طرح دیدگاه‌ها و مطالبات نظارتی خود، بر تقویت ارتباط دانشگاه با صنعت، توسعه فعالیت‌های فناورانه، استفاده از ظرفیت دانشگاه آزاد در مناطق محروم، شفافیت عملکرد و حفظ استقلال این دانشگاه تأکید کردند.
محمدرضا احمدی سنگر عضو کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس شورای اسلامی، بر ضرورت تقویت ارتباط نمایندگان مجلس در استان‌ها با واحدهای دانشگاه آزاد تأکید کرد و گفت: نمایندگان باید ارتباط نزدیک‌تری با واحدهای دانشگاه آزاد در استان‌های خود داشته باشند تا در جریان روند فعالیت‌ها، ظرفیت‌ها و مسائل این واحدها قرار گیرند.
وی همچنین توسعه ارتباط دانشگاه با صنایع را اقدامی مؤثر در افزایش انگیزه دانشجویان و ارتقای سطح علمی دانشجویان و اعضای هیأت علمی دانست و بر استفاده بیشتر از ظرفیت مدارس سما و توسعه رشته‌های مورد نیاز مناطق تأکید کرد.
خلق ثروت از دانش؛ راهکاری برای کاهش وابستگی به شهریه‌ها
عبدالوحید فیاضی ، نماینده مردم نور و محمودآباد و عضو کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس شورای اسلامی، بر ضرورت حرکت دانشگاه آزاد به سمت کارآفرینی و خلق ثروت از دانش تأکید کرد و گفت: با توجه به وابستگی بخش قابل توجهی از منابع دانشگاه به پرداخت‌های مردم، باید مسیرهای جدیدی برای درآمدزایی دانشگاه ایجاد شود.
وی توسعه فعالیت‌های علمی، تولیدی و کارآفرینانه را راهکاری برای کاهش فشار مالی بر دانشجویان و خانواده‌ها عنوان کرد.
اکبر پولادی، عضو کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس شورای اسلامی، توسعه علم و فناوری را یکی از مسیرهای مهم برای عبور دانشگاه از محدودیت‌های موجود دانست و اظهار کرد: فناوری می‌تواند بن‌بست‌ها را بشکند و زمینه خلق ثروت را فراهم کند.
وی تأکید کرد: افزایش درآمد دانشگاه باید از ظرفیت علم، فناوری و تولید ثروت دنبال شود، نه از طریق افزایش فشار بر مردم.
ضرورت شفافیت در اطلاع‌رسانی برای رفع ابهامات مالی
احسان عظیمی‌راد ، عضو کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس شورای اسلامی، با اشاره به ضرورت انعکاس بهتر فعالیت‌ها و دستاوردهای دانشگاه آزاد، گفت: بخشی از اقدامات این دانشگاه برای جامعه و حتی نمایندگان مجلس به اندازه کافی دیده نمی‌شود و لازم است اطلاع‌رسانی مؤثرتری در این زمینه صورت گیرد.
وی همچنین بر ضرورت افزایش سهم دانشگاه آزاد از درآمدهای حوزه فناوری تأکید کرد و خواستار ارائه گزارش‌های دقیق‌تر درباره میزان رشد درآمدهای فناورانه دانشگاه در آینده شد.
سیدابوالحسن مصطفوی نایب‌رئیس کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس شورای اسلامی، بر ضرورت شفافیت بیشتر دانشگاه آزاد در اطلاع‌رسانی درباره تصمیمات مالی و شهریه‌ای تأکید کرد و گفت: انتشار اخبار متناقض درباره میزان افزایش شهریه می‌تواند موجب ایجاد ابهام و افزایش فشار افکار عمومی بر نمایندگان شود.
وی همچنین خواستار هماهنگی بیشتر دانشگاه آزاد با وزارت علوم در سیاست‌گذاری مربوط به شهریه دانشگاه‌های شهریه‌پرداز شد.
حفاظت از استقلال دانشگاه و حمایت از دیپلماسی آموزشی در مرزها
سیدمحمد مولوی عضو کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس شورای اسلامی، با اشاره به طرح مطرح‌شده درباره دانشگاه آزاد، بر وجود ایرادات ساختاری و محتوایی در این طرح تأکید کرد و گفت: در بررسی این موضوع باید استقلال مالی و مدیریتی دانشگاه آزاد و جایگاه قانونی شورای عالی انقلاب فرهنگی مورد توجه قرار گیرد.
وی همچنین با اشاره به ظرفیت دانشگاه آزاد برای توسعه دیپلماسی آموزشی با کشورهای همسایه، گفت: خوزستان و استان بصره عراق می‌توانند بستر مناسبی برای توسعه همکاری‌های دانشگاهی و جذب دانشجو باشند.
سیدحسن هاشمی نماینده مردم بیرجند، درمیان و خوسف و عضو کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس شورای اسلامی، بر نقش دانشگاه آزاد در گسترش آموزش عالی در مناطق کمتر برخوردار تأکید کرد و گفت: این دانشگاه در مناطقی که دسترسی به آموزش عالی محدود بوده، ظرفیت‌های آموزشی ایجاد کرده است.
وی در ادامه افزود: امیدواریم با حمایت از این ظرفیت‌ها، از اتخاذ تصمیماتی که می‌تواند به تضعیف دانشگاه آزاد منجر شود، جلوگیری کنیم.
افزایش ظرفیت پزشکی در دانشگاه آزاد؛ راهکاری برای جلوگیری از مهاجرت تحصیلی
وحید کنعانی عضو کمیسسون آموزش با اشاره به نقش دانشگاه آزاد اسلامی در فراهم کردن دسترسی آسان‌تر به آموزش عالی، گفت: با توجه به علاقه داوطلبان به رشته پزشکی و شرایط اقتصادی و ارزی کشور، باید بررسی شود چرا ظرفیت پذیرش پزشکی دانشگاه آزاد افزایش پیدا نمی‌کند؛ چراکه بخشی از دانشجویان برای تحصیل به خارج از کشور می‌روند و افزایش ظرفیت می‌تواند زمینه تحصیل آنان در داخل کشور را فراهم کند.
وی همچنین توسعه درآمدهای پایدار و غیرشهریه‌ای دانشگاه آزاد، به‌ویژه در حوزه فناوری و سرمایه‌گذاری، را اقدامی ارزشمند دانست و تأکید کرد این رویکرد می‌تواند به کاهش وابستگی دانشگاه به شهریه و حمایت بیشتر از دانشجویان منجر شود.
عمران عباسی کالی عضو کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس شورای اسلامی، موضوع پذیرش دانشجو در رشته‌های پزشکی را مورد توجه قرار داد و با اشاره به گزارش ارائه‌شده در نشست، بر ضرورت تبیین دقیق سازوکار پذیرش و افزایش ظرفیت رشته‌های پزشکی در دانشگاه آزاد تأکید کرد.
فناوری کشاورزی درآمد دانشگاه را به مناطق محروم برساند
رمضان رحیمی دشتلویی عضو هیأت رئیسه مجلس شورای اسلامی و عضو کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس، توسعه فعالیت‌های فناورانه دانشگاه آزاد در حوزه کشاورزی، از جمله تولید بذر هیبریدی، را مورد توجه قرار داد و گفت: این اقدامات می‌تواند ضمن کاهش وابستگی کشور به واردات، منابع درآمدی جدیدی برای دانشگاه ایجاد کند.
وی تأکید کرد: بخشی از این ظرفیت درآمدی می‌تواند برای تقویت واحدهای دانشگاه آزاد در مناطق محروم مورد استفاده قرار گیرد.
درآمدهای فناورانه دانشگاه آزاد در مسیر کاهش وابستگی به شهریه قرار گرفته است
بیژن رنجبر رئیس دانشگاه آزاد اسلامی با تشریح بخشی از اقدامات این دانشگاه در نشست کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس، از توسعه فعالیت‌های فناورانه، دانش‌بنیان و درآمدهای غیرشهریه‌ای خبر داد و گفت: دانشگاه آزاد در حوزه‌هایی همچون هوش مصنوعی، کوانتوم، امنیت غذایی و انرژی برنامه‌های عملیاتی خود را دنبال می‌کند. تولید بذر هیبریدی، توسعه نیروگاه‌های خورشیدی، فعالیت‌های کشاورزی و گلخانه‌ای و قراردادهای صنعتی از جمله اقداماتی است که با هدف ایجاد درآمدهای غیرشهریه‌ای و کاهش وابستگی به شهریه در حال اجراست.
وی در ادامه افزود: دانشگاه آزاد در یک سال گذشته از محل فعالیت‌های دانش‌بنیان درآمد قابل توجهی کسب کرده و تلاش می‌کنیم این مسیر را توسعه دهیم تا منابع درآمدی دانشگاه صرفاً متکی به شهریه دانشجویان نباشد.
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی همچنین با اشاره به اقدامات این دانشگاه در حوزه‌های علمی و بین‌المللی گفت: دانشگاه آزاد اسلامی در نظام رتبه‌بندی RUR از رتبه 93 به رتبه 90 جهان ارتقا یافته و در میان دانشگاه‌های ایران نیز جایگاه نخست این رتبه‌بندی را به دست آورده است.
رنجبر از راه‌اندازی یک مجموعه انتشارات علمی دانشگاه آزاد در انگلستان نیز خبر داد و گفت: این مجموعه اکنون 22 مجله علمی منتشر می‌کند و حدود 400 مقاله در آن پذیرش شده است.
وی در پایان درباره نحوه تعیین شهریه دانشگاه آزاد اظهار کرد: تصمیمات مربوط به شهریه در هیأت‌های امنای استانی و مرکزی اتخاذ می‌شود و نمایندگان مجلس، استانداران، نمایندگان وزارت علوم و وزارت بهداشت و ائمه جمعه در هیأت‌های امنای استانی حضور دارند؛ در هیأت امنای مرکزی نیز نمایندگان وزرای علوم و بهداشت حضور دارند. /
پایان پیام