خبرگزاری آریا - همزمان با روز سینما، مرور کارنامه بازیگرانی که زمانی از چهرههای شناختهشده پرده نقرهای بودند، یادآور غیبت طولانی آنها از سینمای ایران است.
مرور فیلمهای دو دهه گذشته سینمای ایران، نام بازیگرانی را زنده میکند که سالهاست کمتر روی پرده دیده شدهاند؛ چهرههایی که هرکدام به دلایل متفاوت از جریان اصلی سینما فاصله گرفتهاند.
همزمان با روز سینما، 21 شهریور، نگاهی به کارنامه شماری از این بازیگران، فرصتی برای مرور خاطرات سالهای گذشته و یادآوری چهرههایی است که بخشی از تاریخ سینمای ایران را ساختهاند.
ماهایا پطروسیان
اکران نسخه مرمتشده «پرده آخر» واروژ کریممسیحی به مناسبت روز سینما، بار دیگر ماهایا پطروسیان را روی پرده نقرهای میآورد؛ بازیگری که حدود یک دهه است حضور پررنگی در سینما نداشته است.
پطروسیان آخرین بار در سال 1396 با «لسآنجلس تهران» در سینما حضور داشت. او در مقطعی درباره انتخابهایش گفته بود که بیکاری را به بازی در اثری متوسط و کمکیفیت ترجیح میدهد.
«هنرپیشه»، «خفهگی»، «پرده آخر»، «دختری به نام تندر»، «عروس خوشقدم»، «اسب حیوان نجیبی است»، «ناصرالدین شاه آکتور سینما»، «دیگه چه خبر»، «نابخشوده» و «ملاقات با طوطی» از جمله آثار شاخص کارنامه او هستند.
فرامرز قریبیان
«خروج» ابراهیم حاتمیکیا آخرین حضور فرامرز قریبیان در سینما بود؛ فیلمی که او در نشست خبری جشنواره فجر با آن از بازیگری خداحافظی کرد.
قریبیان در سال 1398 اعلام کرد که از بازیگری کنارهگیری میکند و بعدها گفت تنها در صورتی که مسعود کیمیایی، دوست و همکار قدیمیاش، از او برای بازی دعوت کند، ممکن است به سینما بازگردد.
او پیش از «خروج» نیز حدود هفت سال فیلمنامهای را نپذیرفته بود. «گوزنها»، «ترن»، «بندر مهآلود»، «کانیمانگا»، «مرد بارانی»، «رقص در غبار»، «شهر زیبا»، «دونفر و نصفی» و «آلزایمر» بخشی از کارنامه نزدیک به 70 فیلمی او هستند.
فرامرز صدیقی
فرامرز صدیقی از جمله بازیگرانی است که سالهاست تقریبا به طور کامل از فضای سینما فاصله گرفته است. انتشار تصویری از او در سالهای گذشته بار دیگر توجهها را به سرنوشت این بازیگر جلب کرد.
آخرین فیلم شناختهشده صدیقی «خاک و آتش» محصول سال 1389 است و پس از آن حضور عمومی او بسیار محدود شد.
«دندان مار»، «دلشدگان»، «تیغ و ابریشم»، «سرب» و «طعمه» از آثار شناختهشده این بازیگر هستند. صدیقی در «طعمه» علاوه بر بازیگری، نویسندگی و کارگردانی را نیز تجربه کرد.
بیژن امکانیان
بیژن امکانیان در سالهای اخیر بیشتر در برخی مجموعههای شبکه نمایش خانگی دیده شده و آخرین دوره حضور جدی او در سینما به اوایل دهه 90 بازمیگردد.
این بازیگر که سابقه تهیهکنندگی نیز دارد، سال گذشته پس از حدود دو دهه با نمایش «خانه دراکولا» به صحنه تئاتر بازگشت.
«گلهای داوودی»، «آواز تهران»، «نابخشوده»، «سربازهای جمعه»، «رخ دیوانه» و «تقاطع» از جمله آثار شاخص او هستند.
گلچهره سجادیه
گلچهره سجادیه همچنان در عرصه بازیگری فعال است، اما در سالهای اخیر حضورش در سینما نسبت به گذشته کاهش یافته است.
او که با آثاری همچون «هیوا» و «دندان مار» شناخته میشود، در سالهای گذشته در تلویزیون نیز حضور داشت و نقشآفرینیاش در سریال «آنام» مورد توجه قرار گرفت.
«گروهبان»، «سرزمین خورشید»، «کلاغ»، «زشت و زیبا»، «هبوط» و «ردپای گرگ» از دیگر آثار مهم این بازیگر هستند.
جمشید هاشمپور
جمشید هاشمپور، معروف به آریا، سالها یکی از ستارههای اصلی فیلمهای اکشن سینمای ایران بود و سیمرغ بلورین بازیگری را نیز دریافت کرد.
او فعالیت خود را از دهه 40 و با بدلکاری آغاز کرد و بعدها با فیلمهایی مانند «عقابها»، «تاراج»، «تیغ و ابریشم»، «روز باشکوه» و «مادر» به شهرت گسترده رسید.
«دلشدگان»، «افعی»، «هیوا»، «آواز قو»، «قارچ سمی»، «واکنش پنجم»، «مزرعه پدری»، «نفوذی»، «هیس! دخترها فریاد نمیزنند»، «دارکوب»، «انزوا» و «گیجگاه» بخشی دیگر از کارنامه او هستند. هاشمپور در سالهای اخیر نیز در فیلمهایی مانند «پرواز 175» و «مارون» حضور داشته است، اما جایگاه پررنگ گذشته را در سینما ندارد.
مهوش افشارپناه
مهوش افشارپناه از دهه 60 در سینما و تلویزیون فعالیت داشته و بیش از آنکه در سالهای اخیر با سینما شناخته شود، حضورش در آثار تلویزیونی در ذهن مخاطبان مانده است.
او برای «زیربامهای شهر» و «به خاطر هانیه» نامزد دریافت سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل زن شد.
«زینت»، «امشب شب مهتابه» و «پاییز بلند» از دیگر آثار سینمایی او هستند و در مجموعههایی مانند «این خانه دور است»، «کلانتر» و «تصویر یک رویا» نیز ایفای نقش کرده است.
پری امیرحمزه
پری امیرحمزه از بازیگران قدیمی سینما و تلویزیون است که سابقه همکاری با کارگردانانی مانند داریوش مهرجویی، رسول ملاقلیپور و مسعود کیمیایی را دارد.
او در دهه 50 در فیلمهایی مانند «دایره مینا» و «ملکوت» بازی کرد و بیشتر با آثار تلویزیونی مانند «در پناه تو»، «مدرسه مادربزرگها» و «آرایشگاه زیبا» برای مخاطبان شناخته شد.
آخرین حضور جدی او در سینما به «اعتراض» مسعود کیمیایی در سال 1378 بازمیگردد. امیرحمزه پس از آن نیز مدتی در مجموعههای تلویزیونی حضور داشت، اما سالهاست از عرصه بازیگری فاصله گرفته است.
سیروس ابراهیمزاده
سیروس ابراهیمزاده با بیان و صدای خاص خود از چهرههای شناختهشده سینما، تئاتر و تلویزیون است و در کنار بازیگری، در زمینه شاعری و نمایشنامهنویسی نیز فعالیت داشته است.
او سالهاست خارج از ایران زندگی میکند و در فیلمهایی مانند «حسن کچل»، «ستارخان»، «کمالالملک»، «تحفهها»، «مجسمه»، «همسر»، «چهره»، «هتل کارتون»، «شمعی در باد»، «مکس»، «شام عروسی» و «تله» بازی کرده است.
«تاکسی نارنجی» به کارگردانی ابراهیم وحیدزاده، محصول سال 1387، آخرین فیلمی است که از او در سینما اکران شده است.
چنگیز وثوقی
چنگیز وثوقی از دهه 50 وارد سینما شد و در سالهای بعد در فیلمهایی مانند «تیغ آفتاب»، «آواز تهران»، «بدل»، «حادثه در کندوان»، «عروس خوشقدم» و «دختری در قفس» بازی کرد.
او در تلویزیون نیز با مجموعههایی مانند «سربداران» و «امام علی» حضور داشت. آخرین حضور سینمایی او «جانان» به کارگردانی کامران قدکچیان بود و نام او برای حضور در سریال «سلمان فارسی» نیز مطرح شده است.
داریوش ارجمند
داریوش ارجمند اگرچه در سالهای اخیر بیشتر با تلویزیون و برخی اظهارنظرهایش در اخبار دیده شده، اما از بازیگران باسابقه و اثرگذار سینمای ایران است.
او برای «ناخدا خورشید» و «سگکشی» موفق به دریافت سیمرغ بلورین جشنواره فجر شد و در آثاری مانند «آدمبرفی»، «اعتراض»، «ناصرالدین شاه آکتور سینما» و «پرده آخر» نیز بازی کرد.
آخرین حضور سینمایی او به «روز بلوا» بهروز شعیبی در سال 1398 بازمیگردد.
فریبرز عربنیا
تکرار سالانه سریال «مختارنامه» باعث شده نام فریبرز عربنیا همچنان برای مخاطبان آشنا باشد، اما این بازیگر سالهاست از جریان اصلی سینمای ایران فاصله گرفته و خارج از کشور زندگی میکند.
عربنیا در اوج دوران فعالیت خود از ستارههای سینمای ایران بود و با فیلمسازانی مانند بهرام بیضایی، مسعود کیمیایی، ایرج قادری، سیروس الوند، ابوالحسن داوودی، تهمینه میلانی، رسول ملاقلیپور، ابراهیم حاتمیکیا و فرزاد مؤتمن همکاری کرد.
«ضیافت»، «سلطان»، «وصل نیکان»، «مسافران»، «جهان پهلوان تختی»، «طوطیا» و «شوکران» از جمله آثار شاخص او هستند. «آخرین بار کی سحر را دیدی؟» به کارگردانی فرزاد مؤتمن نیز حدود 11 سال پیش آخرین حضور سینمایی او را رقم زد.
مجید مظفری
مجید مظفری نیز از بازیگرانی است که نامش با سینمای چند دهه گذشته گره خورده است. او که اخیرا با دریافت گواهینامه درجه یک هنری بار دیگر مورد توجه رسانهها قرار گرفت، سابقه همکاری با فریدون گله را نیز دارد.
آخرین حضور او در یک فیلم سینمایی به «کوچه ژاپنیها» در سال 1398 بازمیگردد؛ فیلمی که با تأخیر اکران شد.
«غریبه و مه»، «تنوره دیو»، «تیغ و ابریشم»، «کشتی آنجلیکا»، «ساوالان»، «ریحانه»، «مسافران»، «سگکشی»، «جنگ نفتکشها»، «تقاطع» و «کفشهایم کو؟» از آثار برجسته کارنامه این بازیگر هستند.
مرور این نامها تنها بخشی از چهرههایی است که در دورههای مختلف، سهمی در شکلگیری خاطرات سینمایی مخاطبان داشتهاند؛ بازیگرانی که برخی به انتخاب خود از سینما فاصله گرفتهاند، برخی به دلیل شرایط کاری کمکار شدهاند و برخی نیز مسیر زندگی و فعالیت هنریشان را تغییر دادهاند.
در میان نامهای دیگری که میتوان در چنین فهرستی به آنها اشاره کرد، چهرههایی همچون پوراندخت مهیمن، ثریا قاسمی، رزیتا غفاری، صفر کشکولی، اکرم محمدی، رضا ناجی، جهانگیر الماسی، پریوش نظریه، آتنه فقیهنصیری و رضا بابک قرار دارند.
این فهرست همچنین به بازیگران زن شناختهشدهای میرسد که برخی در اوج شهرت، به شکل خودخواسته یا تحت تأثیر شرایط، در سالهای اخیر حضور کمتری در عرصه بازیگری داشتهاند؛ از جمله ترانه علیدوستی، هنگامه قاضیانی، افسانه بایگان، پانتهآ بهرام، باران کوثری، کتایون ریاحی و فاطمه معتمدآریا.
روز سینما شاید بهانهای باشد برای مرور دوباره نام این چهرهها؛ بازیگرانی که حتی در غیاب طولانی از پرده نقرهای، بخشی از خاطرات چند نسل از سینمادوستان را همچنان زنده نگه داشتهاند.