خبرگزاری آریا - معاون وزیر امور خارجه ایران با تشریح محورهای بیانیه پایانی هجدهمین اجلاس سران بریکس، از محکومیت حمله به تأسیسات هستهای صلحآمیز، حمایت از عضویت ایران در سازمان تجارت جهانی و مخالفت با تحریمهای یکجانبه خبر داد.
کاظم غریبآبادی، معاون امور حقوقی و بینالمللی وزیر امور خارجه، محورهای اصلی بیانیه دهلینو، سند پایانی هجدهمین اجلاس سران بریکس، را تشریح کرد.
غریبآبادی با اشاره به بند 29 این بیانیه گفت سران بریکس «نگرانی جدی» خود را از حملات عمدی به زیرساختهای غیرنظامی و تأسیسات هستهای صلحآمیز تحت پادمان کامل آژانس بینالمللی انرژی اتمی اعلام کرده و این اقدامات را ناقض حقوق بینالملل و قطعنامههای آژانس دانستهاند.
وی افزود درج این موضوع در بیانیه رسمی سران بریکس، به گفته او، نشاندهنده افزایش اجماع جهانی درباره غیرقانونی بودن حمله به تأسیسات هستهای تحت پادمان است.
معاون وزیر امور خارجه همچنین به بند 28 بیانیه اشاره کرد و گفت در این بخش، نسبت به تشدید تنشها در غرب آسیا ابراز نگرانی شده و بر «حداکثر خویشتنداری»، پرهیز از اقدامات تشدیدکننده و احترام به حاکمیت و تمامیت ارضی کشورها بر اساس منشور ملل متحد تأکید شده است.
غریبآبادی درباره بندهای 22 و 27 نیز گفت سران بریکس اعمال اقدامات قهرآمیز یکجانبه، از جمله تحریمهای اقتصادی و ثانویه، را مغایر با حقوق بینالملل دانستهاند. به گفته وی، در این بخش بر آثار این اقدامات بر حقوق بشر، حق توسعه، سلامت و امنیت غذایی و همچنین پیامدهای آن برای اقشار آسیبپذیر تأکید شده است.
وی همچنین با اشاره به بند 20 بیانیه دهلینو اعلام کرد سران بریکس از درخواست الحاق ایران به سازمان تجارت جهانی حمایت کردهاند؛ حمایتی که در چارچوب اصلاح و تقویت نظام تجارت چندجانبه و افزایش سهم کشورهای جنوب جهانی مطرح شده است.
غریبآبادی در ادامه به بندهای مربوط به همکاریهای مالی بریکس اشاره کرد و گفت ادامه فعالیت گروه کاری پرداختهای بریکس، توسعه زیرساختهای مستقل تسویه و سپردهگذاری اوراق بهادار، تقویت سازوکار ذخیره احتیاطی متقابل و گسترش فعالیت بانک توسعه جدید، بهویژه در زمینه تأمین مالی با ارزهای محلی، در بیانیه مورد تأکید قرار گرفته است.
به گفته معاون وزیر امور خارجه، توسعه تدریجی این زیرساختها میتواند مسیر کاهش وابستگی تجارت خارجی اعضای بریکس به دلار و نظام سوئیفت را هموارتر کند.
وی همچنین از تأکید بیانیه بر اصلاح ساختار سازمان ملل متحد، از جمله شورای امنیت، و افزایش نمایندگی کشورهای درحالتوسعه آسیا، آفریقا و آمریکای لاتین خبر داد. اصلاح صندوق بینالمللی پول و بانک جهانی برای انعکاس جایگاه اقتصادهای نوظهور در سهمیهها و حق رأی نیز از دیگر محورهای مورد اشاره او بود.
در بخش دیگری از اظهارات غریبآبادی، مواضع بریکس درباره فلسطین تشریح شد. وی گفت بیانیه دهلینو بر نگرانی از تداوم خشونت در غزه، ضرورت دسترسی کامل و بدون مانع کمکهای بشردوستانه، مخالفت با آوارهسازی اجباری فلسطینیان و تغییرات جغرافیایی و جمعیتی در این سرزمین تأکید کرده است.
به گفته وی، حمایت از حق تعیین سرنوشت و بازگشت فلسطینیان، پشتیبانی از عضویت کامل دولت فلسطین در سازمان ملل، محکومیت استفاده از گرسنگی به عنوان ابزار جنگی و حمله به غیرنظامیان و زیرساختهای غیرنظامی نیز در این بخش مورد توجه قرار گرفته است.
غریبآبادی همچنین با اشاره به بندهای 35 و 36 بیانیه گفت نقض آتشبس لبنان و تجاوز به حاکمیت و تمامیت ارضی این کشور محکوم شده و بر خروج نیروهای اسرائیلی از تمامی خاک لبنان و مصونیت نیروهای حافظ صلح سازمان ملل متحد در لبنان تأکید شده است.
وی در ادامه به بندهای مربوط به حاکمیت ملی و تمامیت ارضی کشورها اشاره کرد و گفت بیانیه بر احترام به استقلال، وحدت و تمامیت ارضی کشورها و انجام فرآیندهای سیاسی بدون دخالت خارجی تأکید دارد. حل اختلافات از طریق گفتوگو و دیپلماسی و ضرورت خروج نیروهای اشغالگر از سرزمینهای کشورهای ثالث نیز از دیگر محورهای این بخش عنوان شد.
معاون امور حقوقی و بینالمللی وزیر امور خارجه همچنین به بند 25 بیانیه درباره ایجاد منطقه عاری از سلاحهای هستهای و سایر سلاحهای کشتارجمعی در خاورمیانه اشاره کرد و گفت از نگاه ایران، برنامه هستهای اسرائیل باید در کانون توجه این روند قرار گیرد.
غریبآبادی درباره مبارزه با تروریسم نیز گفت بریکس در بند 40، همه اقدامات تروریستی را بدون توجه به انگیزه، زمان، مکان یا عامل آن محکوم کرده و بر رد معیارهای دوگانه در مقابله با تروریسم تأکید کرده است.
وی در بخش دیگری از سخنان خود، بر تأکید بیانیه دهلینو بر چندجانبهگرایی و چندقطبی شدن نظم بینالمللی و همچنین نقش جنوب جهانی در تحولات ژئوپلیتیکی، اقتصادی و فناورانه اشاره کرد.
همکاری در حوزه انرژی و مواد معدنی راهبردی نیز از دیگر محورهای بیانیه بود. به گفته غریبآبادی، در این بخش بر امنیت انرژی، تنوعبخشی به منابع تأمین، حفاظت از زیرساختهای انرژی و احترام به حاکمیت کشورهای دارای منابع معدنی بر ذخایر خود تأکید شده است.
غریبآبادی در جمعبندی اظهارات خود گفت بیانیه دهلینو در چندین محور، از محکومیت حمله به تأسیسات هستهای صلحآمیز و مخالفت با تحریمهای یکجانبه تا حمایت از عضویت ایران در سازمان تجارت جهانی و حمایت از فلسطین، با مواضع جمهوری اسلامی ایران همراستا است.
وی در عین حال بر ضرورت تبدیل تعهدات مطرحشده در بیانیه، بهویژه در زمینه استفاده از ارزهای ملی و ایجاد سازوکارهای پرداخت مستقل، به اقدامات اجرایی مشخص و زمانبندیشده تأکید کرد.