خبرگزاری آریا - بازار جهانی نفت در اوت 2026 با افزایش قیمت شاخصهای اصلی، تقویت تقاضا برای محمولههای نقدی، رشد فعالیتهای پالایشی در برخی مناطق و تداوم نگرانیها درباره عرضه همراه شد.
به گزارش اداره کل امور اوپک، مجامع و سازمانهای بینالمللی وزارت نفت، بازار جهانی نفت در اوت 2026 در شرایطی وارد مرحلهای تازه از تحولات قیمتی شد که مجموعهای از عوامل بنیادی و ژئوپلیتیک همزمان بر سمت عرضه و تقاضا اثر گذاشتند.
میانگین قیمت سبد نفتی اوپک در این ماه با افزایش 3 دلار و 45 سنت نسبت به ژوئیه به 86 دلار و 44 سنت برای هر بشکه رسید. برنت نیز با رشد 4 دلار و 11 سنتی در سطح 88 دلار و 8 سنت قرار گرفت و میانگین قیمت شاخص دابلیوتیآی با افزایش 3 دلار و 23 سنتی به 82 دلار و 45 سنت رسید.
در همین دوره، نفت عمان بیشترین رشد ماهانه را در میان شاخصهای مورد بررسی تجربه کرد و با افزایش 10 دلار و 36 سنتی به میانگین 87 دلار و 88 سنتی برای هر بشکه رسید، همچنین، فاصله قیمت شاخصهای برنت و دابلیوتیآی به 5 دلار و 63 سنت رسید.
افزایش قیمت نفت در اوت تنها حاصل فعالیت بازارهای مالی نبود؛ تقاضای قوی برای محمولههای نقدی، بهویژه از سوی پالایشگاههای آسیایی، در کنار نگرانیهای مستمر درباره عرضه و کاهش دسترسی به نفت خام، از عوامل مهم افزایش قیمت نفت در قراردادهای کوتاهمدت بود.
در بازار آینده نیز نشانههای افزایش تمایل سرمایهگذاران به خرید نفت مشاهده شد. صندوقهای پوشش ریسک و مدیران سرمایه در بازه زمانی 28 ژوئیه تا 25 اوت، مجموع موقعیتهای خالص خرید خود در قراردادهای آینده برنت و دابلیوتیآی را حدود 12 درصد افزایش دادند. بخش عمده این افزایش در قراردادهای آینده برنت در بورس لندن متمرکز بود.
این وضع نشان میدهد در ماه اوت، بازار نفت افزونبر عوامل بنیادی، از افزایش ریسک پیشآمده در سمت عرضه نیز تأثیر پذیرفته است. بااینحال، تداوم رشد قیمت در ماههای آینده به میزان زیادی به آن بستگی خواهد داشت که افزایش عرضه تا چه اندازه بتواند رشد مصرف و کاهش حجم ذخیرهسازیها را جبران کند.
رشد 3 درصدی و انتقال موتور تقاضا به آسیا
چشمانداز اقتصاد جهانی همچنان از مصرف نفت حمایت میکند، هرچند رشد اقتصادی در مناطق مختلف جهان یکسان نیست. برآورد موجود در گزارش نشان میدهد اقتصاد جهان در سال 2026 حدود 3 درصد و در سال 2027 حدود 3.2 درصد رشد خواهد کرد.
در میان اقتصادهای بزرگ، رشد اقتصادی چین برای سال جاری 4.6 درصد، هند 6.6 درصد، آمریکا 2.2 درصد و منطقه یورو 0.8 درصد پیشبینی شده است. این تفاوت نرخ رشد نشان میدهد بخش مهمی از افزایش مصرف انرژی و نفت در سالهای آینده همچنان از اقتصادهای آسیایی و بهویژه اقتصادهای نوظهور سرچشمه خواهد گرفت.
بر اساس همین برآورد، تقاضای جهانی نفت در سال 2026 حدود 400 هزار بشکه در روز افزایش خواهد یافت. در این میان، مصرف کشورهای سازمان توسعه و همکاریهای اقتصادی (اوئیسیدی) حدود 100 هزار بشکه در روز کاهش مییابد، اما کشورهای غیرعضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی افزایش حدود 500 هزار بشکه در روز را تجربه خواهند کرد بنابراین، اگرچه رشد تقاضای جهانی در سال 2026 نسبتاً محدود است، ترکیب جغرافیایی این تقاضا در حال تغییر است و وزن کشورهای غیر سازمان همکاری و توسعه اقتصادی افزایش مییابد.
چشمانداز سال 2027 اما متفاوت است. رشد تقاضای جهانی نفت برای این سال حدود 2 میلیون و 400 هزار بشکه در روز برآورد شده که نسبت به ارزیابی قبلی بازنگری صعودی داشته است. از این میزان، حدود یکمیلیون و 900 هزار بشکه در روز مربوط به کشورهای غیرعضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی خواهد بود.
تولیدکنندگان خارج از اوپکپلاس همچنان در چرخه رشد
در سمت عرضه، رشد تولید کشورهای خارج از ائتلاف اوپکپلاس (سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) و متحدانش) یکی از مهمترین عواملی است که میتواند مانع از شکلگیری کسری پایدار در بازار شود.
پیشبینی میشود تولید کشورهای غیرعضو اوپکپلاس در سال 2026 حدود 600 هزار بشکه در روز افزایش یابد. آمریکا، برزیل، کانادا و آرژانتین مهمترین محرکهای این رشد هستند. برای سال 2027 نیز رشد 600 هزار بشکهای عرضه خارج از اوپکپلاس پیشبینی شده است و برزیل، قطر، کانادا و آرژانتین در زمره منابع مهم افزایش تولید قرار دارند.
در طرف دیگر، تولید نفت کشورهای عضو ائتلاف اوپکپلاس در اوت با افزایش 300 هزار بشکه در روز نسبت به ژوئیه، به 38 میلیون 50 هزار بشکه در روز رسید. تولید مایعات گاز طبیعی (انجیال) و نفت نامتعارف کشورهای عضو اوپکپلاس نیز در سال 2026 حدود 100 هزار بشکه در روز افزایش خواهد یافت.
در همین چهارچوب، هفت عضو ائتلاف اوپکپلاس در اوایل اوت تصمیم گرفتند برای سپتامبر روزانه 188 هزار بشکه دیگر از کاهش عرضه داوطلبانه خود بکاهند، تصمیمی که بخشی از روند بازگشت تدریجی تولید به بازار به شمار میرود.
بنابراین، بازار در ماههای آینده با دو نیروی متضاد روبهرو خواهد بود: از سویی افزایش تقاضای جهانی، بهویژه در آسیا، و از سوی دیگر افزایش عرضه از سوی تولیدکنندگان خارج از اوپکپلاس و بازگشت بخشی از ظرفیت اوپکپلاس.
بازار گازوئیل همچنان تعیینکننده است
بازار فرآوردههای نفتی در اوت رفتار یکسانی در مناطق مختلف نداشت. تقاضای بالای صادراتی و کمبود عرضه در منطقه اقیانوس اطلس از عوامل اصلی حفظ سود پالایشی در این منطقه بود.
در اروپا نیز حاشیه سود پالایشگاهها افزایش یافت و گازوئیل مهمترین عامل این رشد بود. کاهش عرضه و حجم ذخیرهسازیها در اروپای شرقی باعث شد بازار فرآوردههای اروپا همچنان انقباضی باقی بماند.
درمقابل، آسیا شرایط متفاوتی داشت. افزایش تولید پالایشگاهها و رشد صادرات فرآوردههای نفتی سبب بهبود دسترسی منطقهای شد و درنتیجه حاشیه سود پالایشی در این منطقه کاهش یافت.
این تفاوت منطقهای اهمیتی ویژه دارد؛ زیرا در شرایطی که آمریکا و اروپا با بازار بهنسبت فشرده گازوئیل روبهرو هستند، افزایش صادرات پالایشگاههای آسیایی میتواند بخشی از نیاز بازارهای دیگر را پوشش دهد و از شدت کمبود فرآورده بکاهد.
آمریکا، چین و هند؛ 3 ضلع مهم تجارت نفت
آمار تجارت نفت در اوت نشان میدهد آمریکا، چین و هند همچنان نقش مهمی در شکلدهی به جریانهای جهانی نفت و فرآوردهها دارند.
واردات نفت خام آمریکا در اوت با رشد 15 درصدی نسبت به ژوئیه به روزانه 6 میلیون و 700 هزار بشکه رسید. صادرات نفت خام این کشور نیز پس از دو ماه کاهش شدید به روزانه 3 میلیون و 900 هزار بشکه افزایش یافت. در بخش فرآوردهها، صادرات آمریکا با ثبت روزانه 8 میلیون بشکه به رکوردی تازه رسید؛ افزایش صادرات پروپان و پروپیلن به آسیا و فرآوردههای میانتقطیر به اروپا و مراکش از عوامل اصلی این رشد بود.
در چین، بهبود فعالیت پالایشگاهها به افزایش واردات نفت خام کمک کرد. واردات این کشور در ژوئیه به روزانه 8 میلیون و 400 هزار بشکه رسید و دادههای اولیه گمرکی از افزایش بیشتر واردات در اوت تا حدود 8 میلیون و 950 هزار بشکه در روز حکایت دارد.
واردات فرآوردههای نفتی چین نیز به حدود 2 میلیون بشکه در روز رسید و کاهش محدودیتهای دولتی به افزایش صادرات فرآوردهها کمک کرد.
هند نیز واردات نفت خام خود را در ژوئیه در سطح 5 میلیون و 100 هزار بشکه در روز حفظ کرد. افزایش فعالیت پالایشگاهها و رشد صادرات گازوئیل و بنزین از عوامل اصلی افزایش تجارت فرآوردههای این کشور بود.
ذخیرهسازیهای نفت؛ هنوز 206 میلیون بشکه پایینتر از میانگین تاریخی
یکی از مهمترین پیامهای دادههای اوت، وضع ذخیرهسازیهای تجاری کشورهای سازمان توسعه و همکاریهای اقتصادی است. مجموع ذخیرهسازیهای نفت خام و فرآوردههای نفتی این کشورها در ژوئیه با افزایش 9 میلیون و 800 هزار بشکهای نسبت به ماه قبل به 2763 میلیون بشکه رسید؛ اما همچنان حدود 206 میلیون و 400 هزار بشکه پایینتر از میانگین پنجساله 2015 تا 2019 قرار داشت.
ذخیرهسازیهای نفت خام سازمان توسعه و همکاریهای اقتصادی به یکمیلیارد و 313 میلیون بشک ه و ذخیرهسازی فرآوردههای نفتی به یکمیلیارد و 451 میلیون بشکه رسید. از منظر پوشش مصرف نیز ذخیرهسازی معادل 59.3 روز مصرف آینده بود؛ رقمی که همچنان 3.2 روز کمتر از میانگین پنجساله است.
این شکاف ذخیرهسازی یکی از مهمترین نقاط حساس بازار نفت به شمار میرود؛ زیرا در صورت وقوع اختلال جدید در عرضه، حجم پایین ذخیرهسازیها میتواند توان بازار برای جذب شوک را محدود کند.
افزایش هزینه حمل در مسیرهای کلیدی
در بازار حملونقل دریایی نیز نرخهای کرایه نفتکشها در اوت افزایش یافت. نرخ حمل نفتکشهای غولپیکر در مسیر غرب آسیا به شرق 28 درصد و در مسیر غرب آسیا به غرب 51 درصد نسبت به ماه قبل رشد کرد.
قیمت حمل نفتکشهای سوئزماکس در مسیر آمریکا به اروپا نیز 4 درصد افزایش یافت. در بازار نفتکشهای فرآوردهبر نیز نرخهای شرق سوئز بهطور میانگین 15 درصد افزایش یافت، درحالیکه نرخها در غرب سوئز 5 درصد کاهش داشت.
افزایش نرخ حمل در مسیرهای اصلی نفت خام نشان میدهد هزینه لجستیک نیز به یکی از متغیرهای مهم تعیینکننده قیمت نهایی محمولهها تبدیل شده است.
بازار نفت میان رشد تقاضا و افزایش عرضه
تصویر کلی بازار نفت در اوت 2026، بازاری را نشان میدهد که از سویی با قیمتهای بالاتر، تقاضای قوی محمولههای نقدی، رشد مصرف آسیا و ذخیرهسازیهای پایینتر از میانگین تاریخی روبهروست و از سوی دیگر، افزایش تولید کشورهای خارج از اوپکپلاس و رشد عرضه اوپکپلاس میتواند از شدت فشار بر بازار بکاهد.
بر اساس برآورد اوپک، تقاضا برای نفت اوپکپلاس در سال 2026 حدود 42 میلیون و 200 هزار بشکه در روز خواهد بود و این رقم در سال 2027 به روزانه 43 میلیون و 900 هزار بشکه افزایش مییابد؛ یعنی تقاضا برای نفت اوپکپلاس در سال آینده حدود یکمیلیون و 600 هزار بشکه در روز بیشتر خواهد شد.
درنتیجه، جهت بازار نفت در ادامه سال 2026 بیش از هر چیز به نحوه تعامل چهار متغیر بستگی خواهد داشت: رشد تقاضای آسیا، مقدار افزایش عرضه خارج از اوپکپلاس، سیاست تولید اوپکپلاس و روند بازسازی ذخایر تجاری.
در شرایط کنونی، افزایش قیمتهای اوت نشان میدهد بازار نسبت به ریسکهای عرضه حساس باقی مانده است؛ اما رشد تولید و چشمانداز افزایش عرضه نیز مانع از آن میشود که تنها بر مبنای افزایش تقاضا، تداوم روند صعودی قیمتها را قطعی تلقی کنیم. به همین دلیل، رصد همزمان بازار فیزیکی، فعالیت پالایشگاهها، ذخیرهسازی و تجارت نفت و فرآوردهها برای ارزیابی مسیر بازار در ماههای پایانی سال اهمیت بیشتری پیدا کرده است.