خبرگزاری آریا - رئیس مجمع نمایندگان استان خوزستان در مجلس با انتقاد از وضعیت آبگیری تالاب هورالعظیم، خواستار شفاف‌سازی میزان حقابه مصوب و آب تحویلی، بررسی تأثیر جاده‌ها و تأسیسات نفتی بر جریان طبیعی آب و پاسخگویی وزارتخانه‌های نیرو و نفت و سازمان حفاظت محیط زیست شد و از احتمال پیگیری موضوع از مسیر سؤال و استیضاح خبر داد.
مجید داغری رئیس مجمع نمایندگان استان خوزستان در مجلس شورای اسلامی، ، با اشاره به اعلام رئیس اداره حفاظت محیط زیست دشت آزادگان مبنی بر آبگیری حدود 35 درصد از تالاب هورالعظیم و خشک شدن حدود 65 تا 70 درصد آن، گفت: باید به صورت دقیق مشخص شود حقابه مصوب این تالاب در سال جاری چه میزان بوده، چه مقدار از آن تخصیص یافته و چه میزان آب واقعاً رهاسازی و به تالاب تحویل شده است؛ چرا که بدون انتشار آمار شفاف نمی‌توان درباره سهم هر عامل در وضعیت فعلی تالاب قضاوت کرد.
به بهانه خشکسالی نباید حقابه هورالعظیم نادیده گرفته شود
نماینده مردم دشت آزادگان و هویزه در مجلس شورای اسلامی با اشاره به تعیین حقابه برای تالاب‌ها، رودخانه‌های دائمی و سایر مصارف آبی، اظهار کرد: همواره مطالبه ما این بوده که حقابه تعیین شده تأمین و آب به سمت تالاب هدایت شود، اما متأسفانه در مواردی با این استدلال که آب به کشور عراق یا بخش‌های دیگر سرازیر می‌شود، در تأمین حقابه تالاب کم‌کاری صورت می‌گیرد.
رئیس مجمع نمایندگان استان خوزستان در مجلس شورای اسلامی با تأکید بر ضرورت مشخص شدن میزان واقعی آب اختصاص یافته به هورالعظیم، افزود: ما شرایط خشکسالی و محدودیت منابع آب را درک می‌کنیم، اما باید روشن شود در شرایط عادی چه میزان آب در اختیار حوزه قرار می‌گیرد و سهم تالاب از این منابع چقدر است. دستگاه‌های مسئول باید میزان حقابه را مشخص کنند و پاسخ دهند که چه مقدار از این حق واقعاً تأمین شده است.
داغری با اشاره به ضرورت بررسی وضعیت پایین دست حوزه کرخه تصریح کرد: این موضوع باید با آمار و اطلاعات دقیق بررسی شود تا مشخص شود چه میزان از کسری آب ناشی از خشکسالی و چه میزان مربوط به نحوه مدیریت و تخصیص منابع است. پذیرش شرایط کم‌آبی به معنای نادیده گرفتن حقوق مردم و محیط زیست نیست و وزارت نیرو، سازمان آب و برق خوزستان و سایر متولیان باید درباره تصمیم‌های خود پاسخگو باشند.
عضو کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس با اشاره به ضرورت بازبینی نحوه تخصیص آب در حوزه کرخه و جایگاه هورالعظیم در این فرایند، یادآور شد: از نمایندگان استان خوزستان درخواست می‌کنم این موضوع را از مسیرهای نظارتی مجلس، از جمله تحقیق و تفحص و طرح سؤال، پیگیری کنند تا حقابه تالاب مشخص شود و حقوق مردم منطقه مورد مطالبه قرار گیرد. اگر در یک مقطع به دلیل خشکسالی امکان تأمین کامل حقابه وجود ندارد، باید سازوکاری برای جبران این کمبود در دوره‌های بعدی پیش‌بینی شود. به ویژه در زمان بهبود بارش‌ها و افزایش منابع آب، لازم است میزان تخصیص به گونه‌ای تنظیم شود که کسری دوره‌های قبل جبران و وضعیت تالاب حفظ شود.
رئیس مجمع نمایندگان استان خوزستان خاطر نشان کرد: مدیریت منابع آب باید به گونه‌ای باشد که هم ملاحظات محیط زیستی و حقوق مردم رعایت گردد و هم منابع آبی کشور به درستی مدیریت شود؛ اما این ملاحظات نباید بهانه‌ای برای نادیده گرفتن حقابه تالاب باشد.
جاده‌های نفتی و تغییر مسیر طبیعی آب؛ موضوعی که مجلس پیگیری می‌کند
وی در ادامه با اشاره به فعالیت‌های نفتی در محدوده هورالعظیم و زیرساخت‌های ایجاد شده برای استخراج نفت، گفت: در برخی نقاط، به جای استفاده از روش‌هایی که امکان استخراج نفت با کمترین مداخله در ساختار طبیعی تالاب را فراهم کند، مسیر احداث جاده‌ها و راه‌های دسترسی در پیش گرفته شده است. احداث این مسیرها بخش‌هایی از تالاب را از یکدیگر جدا کرده و ساختار طبیعی آن را تحت تأثیر قرار داده است؛ در حالی که هورالعظیم علاوه بر اهمیت زیست محیطی، نقش مهمی در شرایط آب‌وهوایی منطقه دارد و آسیب به آن می‌تواند زمینه ساز آلودگی‌های مستمر و آتش‌سوزی نیز باشد.
رئیس مجمع نمایندگان استان خوزستان در مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه تاکنون ورود جدی و مستندی از سوی مجلس به سهم جاده‌ها، تأسیسات نفتی و مسیرهای دسترسی در تغییر جریان طبیعی آب تالاب صورت نگرفته است، تصریح کرد: از این پس این موضوع را جدی‌تر دنبال خواهیم کرد. وزارتخانه‌های نفت و نیرو باید درباره تأثیر فعالیت‌ها و زیرساخت‌های موجود بر آبگیری تالاب توضیح دهند و مشخص کنند برای جلوگیری از ادامه آسیب‌ها و جبران خسارت‌های وارد شده چه اقداماتی انجام داده‌اند. موضوع فقط استخراج نفت نیست؛ مسئله این است که فعالیت‌های اقتصادی نباید بدون توجه به آثار آن بر محیط زیست و جریان طبیعی آب انجام شود و اگر زیرساخت‌های ایجاد شده مانع آبگیری تالاب شده‌اند، باید مسئولیت اصلاح وضعیت و جبران خسارت‌ها روشن شود.
خطر مهاجرت مرزبانان واقعی؛ پیامدهای اقتصادی و اجتماعی خشک شدن هورالعظیم
وی با اشاره به پیامدهای اجتماعی و اقتصادی خشک شدن تالاب، اظهار کرد: در منطقه دشت آزادگان، مردم علاوه بر زندگی در محدوده مرزی، به مشاغلی مانند کشاورزی، صیادی، صنایع دستی و فعالیت‌های وابسته به تالاب متکی هستند و آسیب به این ظرفیت‌ها می‌تواند زمینه مهاجرت ساکنان منطقه را فراهم کند. مردم این مناطق مرزبانان واقعی کشور هستند و اگر به دلیل کاهش فرصت‌های اشتغال، از بین رفتن مشاغل سنتی یا آسیب به منابع طبیعی ناچار به ترک محل زندگی خود شوند، پیامدهای این وضعیت تنها به محیط زیست محدود نخواهد ماند. در رسیدگی به وضعیت هورالعظیم باید هم‌زمان به حقابه، حفاظت از منابع طبیعی، اشتغال و معیشت مردم توجه شود؛ چراکه نمی‌توان تالاب را نادیده گرفت و انتظار داشت زندگی و فعالیت اقتصادی ساکنان منطقه بدون آسیب ادامه پیدا کند.
وزارت نیرو باید آمار حقابه و میزان آب تحویلی را ماهانه اعلام کند
وی با تأکید بر ضرورت شفاف‌سازی اطلاعات مربوط به حقابه هورالعظیم گفت: از وزارت نیرو به صورت رسمی مطالبه خواهیم کرد که میزان حقابه مصوب، تعهد تخصیص، میزان آب رهاسازی شده و مقدار واقعی آب تحویلی به تالاب به صورت ماهانه مشخص شود. انتشار این اطلاعات کمک می‌کند اختلاف میان حقابه مصوب و آب تحویلی روشن شود و بتوان مشخص کرد کسری احتمالی در کدام مرحله و به چه دلیلی ایجاد شده است. تا زمانی که آمار دقیق و قابل بررسی در اختیار نباشد، نمی‌توان سهم خشکسالی، نحوه تخصیص آب و سایر عوامل مؤثر را به درستی از یکدیگر تفکیک کرد؛ بنابراین دستگاه‌های مسئول باید اطلاعات روشن و مستند ارائه دهند.
رئیس مجمع نمایندگان استان خوزستان در مجلس شورای اسلامی با تأکید بر لزوم تعیین مسئولیت هر یک از دستگاه‌های مرتبط با وضعیت هورالعظیم، گفت: وزارت نفت باید درباره شیوه استخراج و جاده‌های احداث شده در محدوده تالاب پاسخگو باشد؛ وزارت نیرو نیز باید درباره میزان تأمین و رهاسازی حقابه توضیح دهد و سازمان حفاظت محیط زیست باید مشخص کند در زمینه صدور مجوزها، نظارت بر فعالیت‌ها و جلوگیری از آسیب به تالاب چه اقداماتی انجام داده است. اگر سازمان حفاظت محیط زیست در انجام مأموریت خود برای حفاظت از هورالعظیم کوتاهی کرده یا در برابر آسیب‌های وارد شده مماشات داشته باشد، این موضوع نیز باید بررسی و پیگیری شود.
داغری در پایان با هشدار نسبت به افزایش هزینه‌های احیای تالاب در صورت تداوم وضعیت فعلی، خاطرنشان کرد: اگر امروز برای حفظ هورالعظیم اقدام نکنیم، ممکن است در آینده با شرایطی مواجه شویم که احیای آن بسیار دشوارتر و پرهزینه‌تر باشد. به همین دلیل، موضوع را از وزارت نفت، وزارت نیرو و سازمان حفاظت محیط زیست مطالبه خواهیم کرد. در صورت لزوم، پیگیری‌ها از مسیرهای قانونی مجلس ادامه خواهد یافت و موضوع می‌تواند به طرح سؤال، استیضاح و مطالبه‌گری جدی‌تر از دستگاه‌های مسئول منتهی شود. هدف این است که پیش از تشدید بحران، مسئولیت‌ها روشن شود و اقدامات لازم برای تأمین حقابه، جلوگیری از تخریب بیشتر و حفظ تالاب هورالعظیم در دستور کار قرار گیرد. /
پایان پیام