خبرگزاری آریا - شهردار تهران با تأکید بر ضرورت تقویت همکاری میان دولت، مجلس، شوراها و شهرداری‌ها، تعیین تکلیف مسائل قانونی و ساختاری مدیریت شهری، حمایت از اتحادیه شهرداری‌ها و حرکت به سمت مدیریت یکپارچه شهری، مجموعه‌ای از پیشنهادها را برای حمایت از معیشت مردم، تأمین کالاهای اساسی با قیمت مناسب، استفاده از ظرفیت‌های تولیدی کشور و ایجاد شبکه مشترک عرضه کالا در سطح ملی تشریح کرد و گفت: امروز سم مهلک کشور تفرقه و اختلاف است و خیر و صلاح کشور در همکاری و همیاری قرار دارد.
علیرضا زاکانی، شهردار تهران، در جلسه مجمع شهرداران کلان‌شهرهای ایران در شهر یزد، با اشاره به مسائل و چالش‌های مدیریت شهری کشور، بر ضرورت تعیین تکلیف موضوعات قانونی مرتبط با شهرداری‌ها، تقویت جایگاه شوراهای اسلامی شهر، اصلاح ساختار اتحادیه شهرداری‌ها، توسعه مدیریت یکپارچه شهری و افزایش نقش‌آفرینی مدیریت شهری در حل مسائل کشور تأکید کرد.
ضرورت تعیین تکلیف مسائل مدیریت شهری و پرهیز از سیاسی شدن موضوعات
شهردار تهران در ابتدای سخنان خود، با اشاره به موضوع تعیین تکلیف مسائل مرتبط با انتخابات و جایگاه مدیریت شهری، اظهار کرد: در این زمینه باید تکلیف روشن شود و مشخص باشد که قرار است این موضوع به چه نتیجه‌ای برسد و چه اتفاقی درباره آن رخ خواهد داد.
زاکانی ادامه داد: مسئله انتخابات نباید به موضوعی سیاسی تبدیل شود. همه ما باید با تمام وجود کمک کنیم تا این اتفاق در مسیر درست خود پیش برود. اینکه هر روز در رسانه‌ها مطلبی درباره این موضوع مطرح شود، می‌تواند انسجام مجموعه را از بین ببرد، شالوده کار را تحت تأثیر قرار دهد و به روندی که برای خدمت به مردم شکل گرفته است، آسیب بزند.
شهردار تهران با تأکید بر ضرورت حفظ روابط سازنده میان شهرداری‌ها و دولت تصریح کرد: شاید امروز بهترین ارتباط میان شهرداری‌ها و دولت را تجربه می‌کنیم. ممکن است سلیقه سیاسی ما و نوع نگاه‌مان در برخی مسائل متفاوت باشد، اما این تفاوت‌ها فرع ماجراست. اصل، همکاری و همیاری برای خدمت به مردم است و نباید اجازه دهیم اختلاف‌نظرها و رقابت‌های سیاسی، این اصل مهم را به حاشیه ببرد.
وی افزود: در شرایطی که کشور به همکاری و هم‌افزایی نیاز دارد، باید از ظرفیت‌های موجود برای پیشبرد امور استفاده کنیم. اگر به‌جای تمرکز بر حل مسائل، زمینه اختلاف و رقابت میان مجموعه‌ها ایجاد شود، نتیجه آن تضعیف توان اجرایی کشور و آسیب دیدن خدماتی است که باید به مردم ارائه شود.
زاکانی تأکید کرد: درباره موضوعات مهمی مانند انتخابات و تعیین تکلیف مسائل قانونی مدیریت شهری، نباید پیشاپیش نیت‌خوانی کرد یا افراد را در موضع اتهام قرار داد. لازم است مسئله به‌صورت کارشناسی بررسی شود و همه مجموعه‌ها با نگاه به منافع عمومی، انسجام کشور و افزایش کارآمدی، برای حل آن همکاری کنند.
جایگاه شوراها و شهرداری‌ها در کشور به‌درستی شناخته نشده است
شهردار تهران در ادامه با اشاره به تجربه پنج سال اخیر خود در مدیریت شهری اظهار کرد: هرچه زمان می‌گذرد، بیشتر به این نتیجه می‌رسم که قدر و منزلت شهرداری‌ها و شوراهای اسلامی شهر در کشور به‌درستی شناخته نشده است.
وی افزود: هنوز گفت‌وگوی روشنی درباره اینکه شوراها و شهرداری‌ها چه نقشی در اداره کشور دارند، چه مسئولیت‌هایی بر عهده آن‌هاست و جایگاه آنها در ساختار حاکمیتی و اجرایی کشور چگونه تعریف می‌شود، شکل نگرفته است. این مسئله نیازمند گفت‌وگویی جدی و تبیین دقیق جایگاه مدیریت شهری است.
زاکانی با اشاره به ظرفیت کمیسیون شوراها و امور داخلی کشور مجلس در این زمینه گفت: به نظر من، این کمیسیون می‌تواند نقش بسیار برجسته‌ای داشته باشد؛ هم در تبیین جایگاه و کارکرد شوراها و شهرداری‌ها و هم در ایجاد گفتمان مناسب برای اصلاح نوع نگاه به مدیریت شهری. این ظرفیت می‌تواند در روشن شدن نقش مجموعه‌های مدیریت شهری و فراهم کردن زمینه توسعه کارکردهای آنها مؤثر باشد.
وی ادامه داد: گاهی این برداشت در میان برخی مسئولان وجود دارد که شوراها و شهرداری‌ها جزئی از مجموعه حاکمیت نیستند و به‌نوعی به‌عنوان اندام‌هایی جداگانه دیده می‌شوند؛ درحالی‌که واقعیت این است که این مجموعه‌ها در اداره شهرها و ارائه خدمات عمومی، نقش مستقیم دارند و بخش مهمی از مسئولیت‌های اجرایی مرتبط با زندگی مردم را بر عهده گرفته‌اند.
شهردار تهران با تأکید بر اینکه شهرداری‌ها در عمل کمک‌کار دولت و دستگاه اجرایی هستند، تصریح کرد: شهرداری‌ها با تمام ظرفیت خود برای پیشبرد امور کشور و خدمت به مردم تلاش می‌کنند. بنابراین لازم است این جایگاه به‌درستی شناخته شود و نگاه مسئولان به‌گونه‌ای باشد که بتوان از ظرفیت واقعی مدیریت شهری در مسیر حل مسائل کشور استفاده کرد.
وی افزود: گاهی حتی بیان مطالبات قانونی شهرداری‌ها نیز با برداشت‌های سیاسی همراه می‌شود و به‌جای بررسی اصل مسئله، درباره انگیزه‌های افراد قضاوت صورت می‌گیرد. این روش کمکی به حل مشکلات نمی‌کند. باید بتوانیم درباره مسائل ساختاری و قانونی مدیریت شهری، بدون متهم‌سازی و نیت‌خوانی، گفت‌وگو کنیم و به راه‌حل برسیم.
زاکانی تأکید کرد: موضوعات مربوط به انتخابات و تعیین تکلیف مسائل مدیریت شهری نیز باید با همین نگاه بررسی شود؛ زیرا آنچه اهمیت دارد، انسجام کشور، افزایش کارآمدی و فراهم کردن شرایط مناسب برای خدمت‌رسانی به مردم است.
اتحادیه شهرداری‌ها پس از 27 سال نیازمند بازنگری و تقویت است
شهردار تهران در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به سابقه شکل‌گیری مجموعه اتحادیه شهرداری‌ها اظهار کرد: این مجموعه از سال 1378 شکل گرفته است و اکنون حدود 27 سال از آغاز فعالیت آن می‌گذرد. با این حال، لازم است بررسی شود که ساختار موجود تا چه اندازه توانسته است نماینده ظرفیت واقعی شهرداری‌های کشور، به‌ویژه کلان‌شهرها، باشد.
وی افزود: باید ببینیم چرا پس از گذشت این مدت، همچنان در ساختار و سازوکار فعالیت اتحادیه، زمینه لازم برای حضور و نقش‌آفرینی مؤثر شهرداری‌های کلان‌شهرها به‌طور کامل فراهم نشده است. در شرایط فعلی، حضور مجموعه کلان‌شهرها در این ساختار متناسب با ظرفیت و جایگاه آنها نیست و باید درباره این وضعیت بررسی جدی صورت گیرد.
زاکانی ادامه داد: اساسنامه اتحادیه و شرایط شکل‌گیری آن باید به‌گونه‌ای تنظیم شود که امکان مشارکت واقعی شهرداری‌های کشور فراهم شود. این موضوع صرفاً به شکل حقوقی یا تشکیلاتی اتحادیه محدود نیست، بلکه به این مسئله بازمی‌گردد که شهرداری‌ها چگونه می‌توانند در قالب یک مجموعه مشترک، از منافع عمومی مدیریت شهری دفاع کنند و برای حل مسائل مشترک خود نقش‌آفرینی داشته باشند.
شهردار تهران با تأکید بر اینکه اتحادیه شهرداری‌ها می‌تواند زمینه‌ساز تقویت جایگاه شهرداری‌ها به‌عنوان نهادهای عمومی غیردولتی باشد، گفت: هدف از شکل‌گیری چنین مجموعه‌ای باید آن باشد که شهرداری‌ها بتوانند با اتکا به ظرفیت‌های مشترک، در اداره امور شهرها و ارائه خدمات عمومی نقش مؤثرتری ایفا کنند.
وی افزود: یکی از موضوعات مهم در این زمینه، حرکت به سمت مدیریت یکپارچه شهری و پذیرش مسئولیت‌های بیشتر از سوی شهرداری‌هاست. اگر قرار باشد شهرداری‌ها مسئولیت‌های گسترده‌تری در اداره شهرها بپذیرند، باید زمینه قانونی و ساختاری آن نیز فراهم باشد و اتحادیه بتواند از این مسیر حمایت کند.
زاکانی با انتقاد از رویکردهایی که به محدود شدن نقش مدیریت شهری منجر می‌شود، تصریح کرد: اگر نوع نگاه حاکم بر ساختارها به سمت تمرکزگرایی بیشتر برود و امکان نقش‌آفرینی شهرداری‌ها محدود شود، نمی‌توان انتظار داشت اتحادیه به اهداف مورد نظر دست پیدا کند. این مسیر باید به تقویت اختیارات، مسئولیت‌ها و ظرفیت‌های شهرداری‌ها منجر شود.
حذف کمیسیون مرتبط با شهرداری‌ها در دولت، پیگیری مطالبات را دشوار کرده است
شهردار تهران با اشاره به مسائل مربوط به ارتباط شهرداری‌ها با دولت اظهار کرد: شهرداری‌های کشور در حوزه‌های مختلف، از جمله تشکیلات، منابع انسانی، ساختارهای اجرایی و اختیارات قانونی، با مشکلاتی مواجه هستند و در برخی زمینه‌ها، سازوکار مؤثری برای پیگیری مسائل مشترک آنها وجود ندارد.
وی با اشاره به حذف کمیسیون مرتبط با امور شهرداری‌ها در ساختار دولت طی حدود پنج سال گذشته افزود: پیش از این، کمیسیونی در مجموعه دولت وجود داشت که می‌توانست مسائل مرتبط با شوراها و شهرداری‌ها را پیگیری کند؛ اما این سازوکار حذف شد و در نتیجه، یکی از مسیرهای پیگیری مطالبات مدیریت شهری و دفاع از توسعه کارکردهای آن از بین رفت.
زاکانی ادامه داد: نبود چنین سازوکاری باعث می‌شود مسائل شهرداری‌ها در بخش‌های مختلف دولت با دشواری بیشتری پیگیری شود. لازم است مجموعه‌ای وجود داشته باشد که بتواند از ظرفیت شوراها و شهرداری‌ها دفاع کند، موانع پیش روی آنها را شناسایی کند و زمینه توسعه عملکرد مدیریت شهری را فراهم آورد.
وی تأکید کرد: در این زمینه، مجلس، کمیسیون شوراها و امور داخلی کشور و وزارت کشور می‌توانند نقش مؤثری داشته باشند. هدف این نیست که شهرداری‌ها در مقابل دولت قرار بگیرند، بلکه هدف این است که ظرفیت شهرداری‌ها برای خدمت به مردم تقویت شود و موانع موجود در مسیر فعالیت آنها برطرف شود.
شهردار تهران با بیان اینکه شهرداری‌ها ظرفیت بی‌نظیری برای پذیرش مسئولیت‌های بیشتر دارند، اظهار کرد: بخش زیادی از این مسئولیت‌ها هم‌اکنون نیز در حال انجام است، اما مشکلات ساختاری، محدودیت منابع انسانی و ناهماهنگی‌های قانونی موجب شده است که این ظرفیت به‌صورت کامل مورد استفاده قرار نگیرد.
وی افزود: تهران به دلیل برخورداری از قوانین و شرایط خاص، در برخی حوزه‌ها وضعیت متفاوتی دارد؛ اما سایر شهرداری‌های کشور در حوزه‌های مختلف با مسائل مشترکی روبه‌رو هستند. لازم است برای این مشکلات، راه‌حل‌های ملی و سازوکارهای هماهنگ در نظر گرفته شود.
زاکانی تأکید کرد: نمی‌توان از شهرداری‌ها انتظار داشت مسئولیت‌های بیشتری بپذیرند، اما اختیارات، منابع و ابزارهای لازم برای انجام این مسئولیت‌ها را در اختیار آنها قرار نداد. مدیریت یکپارچه شهری نیازمند تعریف روشن مسئولیت‌ها و فراهم شدن بسترهای قانونی و اجرایی آن است.
همکاری و همیاری، راه عبور از شرایط دشوار کشور
شهردار تهران با اشاره به شرایط کشور و ضرورت تقویت انسجام ملی تصریح کرد: امروز سم مهلک کشور، تفرقه و اختلاف است. همه ما باید دست به دست هم بدهیم تا بتوانیم از شرایط دشوار عبور کنیم و اجازه ندهیم اختلاف‌نظرها و رقابت‌های سیاسی، ظرفیت خدمت‌رسانی مجموعه‌های مختلف را تضعیف کند.
وی افزود: خیر و صلاح کشور در همکاری و همیاری است. شهرداری‌ها با همه ظرفیت خود در خدمت مردم و کمک‌کار دولت و دستگاه اجرایی هستند و این همراهی باید تقویت شود. در شرایطی که کشور با مسائل اقتصادی و شرایط خاص و دشوار مواجه است، بیش از هر زمان دیگری به هم‌افزایی و تصمیم‌گیری مشترک نیاز داریم.
زاکانی ادامه داد: مسئولان، شوراها و شهرداری‌ها باید به‌جای ایجاد اختلاف، بر مسائل اصلی کشور تمرکز کنند و ظرفیت‌های خود را در مسیر حل مشکلات مردم به کار بگیرند. اگر بتوانیم از این ظرفیت مشترک استفاده کنیم، زمینه پیشبرد امور و افزایش کارآمدی فراهم خواهد شد.
تشریح طرح شهرداری تهران برای تأمین کالاهای اساسی و حمایت از معیشت مردم
شهردار تهران در بخش دیگری از سخنان خود، با تشریح برنامه‌های شهرداری تهران برای حمایت از معیشت شهروندان، از طراحی طرح «تورم صفر» برای تأمین و عرضه کالاهای اساسی با قیمت مناسب خبر داد و جزئیات مربوط به جمعیت هدف، نحوه ثبت اطلاعات خانوار، انتخاب کالا، شیوه توزیع و تأمین منابع مالی آن را توضیح داد.
وی با اشاره به اینکه این طرح برای جمعیت حدود 9 میلیون و 600 هزار نفری تهران طراحی شده است، اظهار کرد: ساختار طرح به‌گونه‌ای در نظر گرفته شده است که سرپرست خانوار بتواند با مراجعه به سامانه «شهرزاد» و ثبت اطلاعات خود، از میان فهرست کالاهای پیش‌بینی‌شده، اقلام مورد نیاز را انتخاب کند.
زاکانی افزود: اطلاعات خانوار از طریق سامانه بررسی می‌شود و پس از مشخص شدن شرایط خانوار، فهرست کالاهای قابل انتخاب در اختیار سرپرست خانوار قرار می‌گیرد. پس از انتخاب، امکان دریافت کالا به‌صورت حضوری از میادین و مراکز عرضه یا استفاده از سازوکارهای غیرحضوری پیش‌بینی شده است.
وی با اشاره به توسعه تدریجی زیرساخت‌های طرح ادامه داد: به دلیل اینکه در ابتدا زیرساخت‌های لازم در همه مراکز و مناطق فراهم نبود، اجرای طرح به‌صورت مرحله‌ای انجام شده است. در ادامه، تعداد مراکز عرضه و امکان استفاده از خدمات غیرحضوری افزایش پیدا می‌کند تا شهروندان بیشتری بتوانند از این ظرفیت استفاده کنند.
شهردار تهران با اشاره به توسعه مراکز عرضه اظهار کرد: در این برنامه، از ظرفیت میادین میوه و تره‌بار و فروشگاه‌های شهروند استفاده می‌شود و تعداد مراکز نیز متناسب با توسعه زیرساخت‌ها افزایش خواهد یافت. به عنوان مثال تعداد میادین میوه و تره بار فعال در مرحله نخست حدود 180 مرکز می‌باشد و قرار است در آبان‌ماه به بیش از 210 مرکز برسد.
وی با تأکید بر اینکه هدف اصلی طرح، عرضه کالاهای ضروری با قیمت مناسب‌تر است، افزود: در برخی اقلام، مانند روغن و شکر قیمت مصوب وجود دارد و در سایر کالاها نیز تلاش شده است قیمت عرضه پایین‌تر از بازار باشد. میزان اختلاف قیمت به نوع کالا و شرایط تأمین آن بستگی دارد و در برخی گروه‌ها، امکان ارائه تخفیف‌های قابل توجه فراهم شده است. مثلا در «تورم صفر» قیمت گوشت و برنج پنج درصد کم‌تر و قیمت حبوبات 130 درصد زیر نرخ بازار است.
زاکانی ادامه داد: بخشی از کالاها از تولیدکنندگان داخلی تأمین می‌شود و برای کالاهایی که امکان تأمین داخلی آنها وجود ندارد یا نیاز به واردات دارند، از منابع و مسیرهای مربوط استفاده خواهد شد. هدف این است که تأمین کالا و توزیع آن به شکلی برنامه‌ریزی شود که امکان عرضه مستمر و قیمت مناسب برای شهروندان فراهم باشد.
ضرورت تأمین منابع برای تثبیت قیمت کالاها در دوره شش‌ماهه
شهردار تهران با اشاره به منابع مالی مورد نیاز برای اجرای طرح اظهار کرد: در تأمین منابع این برنامه از ظرفیت‌های شهرداری، منابع بانکی و سازوکارهای تأمین مالی استفاده می‌شود. همچنین در صورت استمرار طرح، لازم است از هم‌اکنون برای تأمین کالاهای شش‌ماهه نخست سال آینده برنامه‌ریزی شود.
وی افزود: اگر قرار باشد کالاها در یک دوره شش‌ماهه با قیمت مناسب در اختیار مردم قرار گیرد، باید خرید آنها زودتر انجام شود و منابع مالی لازم در اختیار مجموعه‌های مسئول قرار بگیرد. با توجه به تغییر هزینه‌ها و قیمت‌ها، خرید برنامه‌ریزی‌شده می‌تواند امکان حفظ فاصله معنادار میان قیمت عرضه و بازار را فراهم کند.
زاکانی ادامه داد: در مدل تأمین مالی این طرح، بازگشت منابع حاصل از فروش نیز اهمیت دارد. منابعی که برای خرید کالا اختصاص داده می‌شود، پس از عرضه و دریافت وجه از مردم باید در مدت مشخصی به چرخه مالی بازگردد تا امکان خریدهای بعدی فراهم شود.
وی با تأکید بر ضرورت برنامه‌ریزی مشترک در سطح کشور گفت: اگر دولت تصمیم جامعی برای اجرای این طرح اتخاذ کند و منابع ارزی لازم برای یک دوره شش‌ماهه تأمین شود، می‌توان خرید کالاهای مورد نیاز را به‌صورت یکپارچه انجام داد و از ظرفیت شهرداری‌ها برای توزیع آن در سراسر کشور استفاده کرد.
شهردار تهران افزود: این پیشنهاد می‌تواند در دولت مطرح و با همکاری دستگاه‌های مسئول بررسی شود. در این مسیر، مجموعه‌هایی مانند وزارت کشور، وزارت جهاد کشاورزی و سایر دستگاه‌های مرتبط می‌توانند در تأمین، خرید و توزیع کالاها نقش داشته باشند.
وی با اشاره به طرح موضوع در جلسات مرتبط با دولت اظهار کرد: در جلساتی که برای بررسی شرایط اقتصادی کشور برگزار شده، موضوعات مختلفی درباره حمایت از معیشت مردم مطرح بوده است. در همین رابطه کمیسیونی پنج نفره در دولت با حضور وزرای کشور، جهاد کشاورزی, رئیس سازمان برنامه و بودجه، رئیس بانک مرکزی و بنده با دستور رئیس جمهور تشکیل شده است.
شهردار تهران تاکید کرد: لازم است پیشنهادهای مربوط به تأمین کالاهای اساسی با دقت بررسی شود تا مشخص باشد چه منابعی در اختیار طرح قرار می‌گیرد، مسئولیت هر دستگاه چیست و سازوکار اجرایی آن چگونه خواهد بود.
زاکانی افزود : اگر تصمیم‌گیری در این زمینه به‌صورت جامع انجام شود، امکان اجرای یک برنامه هماهنگ در سراسر کشور وجود دارد. در این صورت، شهرداری‌هایی که زیرساخت‌های لازم را دارند، می‌توانند عرضه مستقیم کالا را انجام دهند و سایر شهرداری‌ها نیز از ظرفیت آنها برای تأمین و توزیع کالا استفاده کنند.
پیشنهاد تأمین یک میلیارد دلار برای اجرای طرح ملی
شهردار تهران در تشریح پیشنهاد خود برای توسعه طرح در سطح ملی، به نقش منابع ارزی و بانک مرکزی اشاره کرد و گفت: اگر منابع ارزی مشخصی برای این برنامه در نظر گرفته شود، می‌توان از آن برای خرید کالاهای اساسی و اجرای طرح در سطح کشور استفاده کرد.
وی افزود: برای نمونه، پیشنهاد تأمین یک میلیارد دلار برای اجرای این برنامه در سطح ملی می‌تواند به‌عنوان یک اهرم مالی مورد بررسی قرار گیرد. در چنین مدلی، منابع برای خرید کالا اختصاص داده می‌شود، کالاها در اختیار شبکه عرضه شهرداری‌ها قرار می‌گیرد و پس از فروش، منابع به چرخه مالی بازمی‌گردد تا امکان تکرار خرید در دوره‌های بعدی فراهم شود.
زاکانی ادامه داد: در صورت طراحی صحیح سازوکار مالی، می‌توان این برنامه را در دوره‌های سه‌ماهه تکرار کرد و قیمت‌ها را متناسب با شرایط جدید تعدیل کرد. نکته مهم آن است که منابع به شکلی مدیریت شود که هم امکان تأمین مستمر کالا وجود داشته باشد و هم سرمایه اختصاص‌یافته در چرخه خرید و فروش باقی بماند.
وی با اشاره به شرایط اقتصادی و آثار جنگ بر بازار کالاها تصریح کرد: تأمین منابع ارزی و مدیریت هزینه‌های واردات از موضوعات مهم این طرح است. با وجود محدودیت‌ها و دشواری‌های موجود، باید تلاش کنیم شرایطی فراهم شود که کالاهای ضروری با قیمت مناسب‌تر در اختیار مردم قرار گیرد.
شهردار تهران افزود: این برنامه قرار نیست همه اقلام بازار را دربر بگیرد یا سازوکار کلی خرید و فروش را به هم بزند؛ بلکه بر مجموعه‌ای از کالاهای ضروری متمرکز است تا خانوارها بتوانند حداقل نیازهای اساسی خود را تأمین کنند.
وی ادامه داد: هدف این است که یک بسته مشخص از کالاهای ضروری، با قیمت مناسب و در یک دوره زمانی معین، در دسترس مردم قرار گیرد. اگر این برنامه به‌صورت هماهنگ و با استفاده از ظرفیت‌های موجود اجرا شود، می‌تواند به افزایش تاب‌آوری خانوارها در برابر تغییرات قیمت و کاهش بخشی از فشارهای معیشتی کمک کند.
زاکانی با اشاره به افزایش قیمت مواد غذایی در سال‌های اخیر گفت: در بررسی‌های انجام‌شده درباره شرایط اقتصادی کشور، افزایش چندبرابری قیمت کالاهای خوراکی در سال‌های اخیر مطرح شده است؛ به‌گونه‌ای که در برخی محاسبات، از افزایش حدود 11 برابری قیمت خوراکی‌ها در پنج سال و افزایش حدود 40 برابری برخی قیمت‌ها در یک دوره ده‌ساله سخن گفته شده است. چنین شرایطی ضرورت طراحی برنامه‌های جدی برای حمایت از معیشت مردم را نشان می‌دهد.
شهردار تهران تاکید کرد: طرح «تورم صفر» در گام نخست برای 12 قلم کالای اساسی برنامه‌ریزی شده‌است و اجرایی شدن آن به گونه‌ای نیست که باعث بر هم زدن نظم بازار بیرونی شود. در این طرح تلاش کردیم حداقل 2 هزار کالری روزانه مورد نیاز برای هر فرد را تامین کنیم.
پنج محور برنامه شهرداری تهران برای تاب‌آوری معیشتی
زاکانی در ادامه سخنان خود، برنامه‌های شهرداری تهران برای کاهش هزینه‌های خانوار را در قالب مجموعه‌ای از اقدامات تشریح کرد و گفت: بخشی از این اقدامات به تخفیف در فروشگاه‌ها، بخشی به خرید مستقیم از تولیدکنندگان، بخشی به استفاده از ظرفیت‌های خالی تولید کشور، بخشی به ایجاد بازارچه‌های عرضه مستقیم و بخشی نیز به حمایت‌های اجتماعی اختصاص دارد.
محور نخست؛ کاهش هزینه عرضه و تخفیف در فروشگاه‌ها
شهردار تهران با اشاره به نخستین محور این برنامه‌ها اظهار کرد: در این بخش، تلاش شده است با استفاده از ظرفیت فروشگاه‌ها و تمدید قراردادها، امکان کاهش قیمت برخی کالاها فراهم شود. در توافق با عرضه‌کنندگان، از آنها خواسته شده است بخشی از سود خود را کاهش دهند تا مردم بتوانند کالاها را با قیمت مناسب‌تری تهیه کنند.
وی افزود: در این روش، به‌جای اینکه صرفاً فهرست محدودی از کالاهای اساسی مشمول تخفیف شود، امکان استفاده از تخفیف در گروه گسترده‌تری از کالاها وجود دارد. به نحوی که در فروشگاه‌های شهروند سود بازرگانی حدود 18 هزار قلم کالا نیز پنجاه درصد کاهش می‌یابد.
زاکانی ادامه داد: در برخی قراردادها، کاهش چنددرصدی سود عرضه‌کنندگان مورد توافق قرار گرفته است. هرچند میزان تخفیف در کالاهای مختلف متفاوت است، اما همین اقدام می‌تواند بخشی از هزینه‌های خرید خانوار را کاهش دهد و زمینه دسترسی بهتر مردم به کالاهای مورد نیاز را فراهم کند.
محور دوم؛ خرید مستقیم از تولیدکنندگان و حذف واسطه‌ها
شهردار تهران دومین محور را ورود مستقیم به حوزه سرمایه‌گذاری و خرید قراردادی عنوان کرد و گفت: در این روش، به‌جای اینکه کالا از چندین واسطه عبور کند، شهرداری با تولیدکننده یا واردکننده قرارداد می‌بندد و تأمین کالا را به‌صورت مستقیم انجام می‌دهد.
وی افزود: در این مدل، حجم سفارش از ابتدا مشخص می‌شود و تولیدکننده بر اساس توافق، کالا را در زمان تعیین‌شده تحویل می‌دهد. شهرداری نیز می‌تواند از طریق تأمین مالی، تضمین خرید و مدیریت توزیع، زمینه تولید و عرضه مستمر کالا را فراهم کند.
زاکانی ادامه داد: برای مثال، در حوزه برخی مواد شوینده، می‌توان تجهیزات مورد نیاز را در مراکز عرضه نصب کرد تا کارخانه محصول خود را به‌صورت مستقیم و بدون بسته‌بندی‌های پرهزینه در اختیار مردم قرار دهد. در این روش، شهروندان می‌توانند ظرف مورد نیاز را همراه داشته باشند و محصول را با قیمت پایین‌تری تهیه کنند.
وی با اشاره به مزایای اقتصادی و زیست‌محیطی این روش اظهار کرد: در با حذف بخشی از هزینه‌های بسته‌بندی و واسطه‌گری، امکان کاهش قیمت کالا فراهم می‌شود. در نمونه‌های مطرح‌شده، برای برخی محصولات، امکان عرضه با قیمتی حدود 40 درصد پایین‌تر از قیمت متعارف بسته‌بندی‌شده مورد اشاره قرار گرفته است؛ البته میزان کاهش قیمت به نوع محصول و هزینه‌های تأمین آن بستگی دارد.
شهردار تهران افزود: این روش علاوه بر کاهش هزینه برای مصرف‌کننده، به کاهش مصرف بسته‌بندی و استفاده مجدد از ظروف نیز کمک می‌کند. بنابراین می‌توان هم‌زمان دو هدف کاهش هزینه خانوار و کاهش آثار زیست‌محیطی را دنبال کرد.
محور سوم؛ استفاده از ظرفیت‌های خالی تولید کشور
زاکانی سومین محور را استفاده از ظرفیت‌های خالی تولید کشور دانست و گفت: برخی کارخانه‌ها و مجموعه‌های تولیدی از ظرفیت قابل توجهی برخوردارند، اما تمام توان تولیدی آنها مورد استفاده قرار نمی‌گیرد. می‌توان با ایجاد ارتباط مستقیم میان این مجموعه‌ها و شبکه عرضه شهرداری‌ها، بخشی از این ظرفیت را فعال کرد.
وی افزود: در برخی موارد، تولیدکنندگان ظرفیت قابل توجهی دارند و اگر سفارش مشخص و تضمین خرید دریافت کنند، می‌توانند تولید خود را افزایش دهند. شهرداری‌ها با تجمیع تقاضا و عقد قراردادهای مشخص، امکان استفاده از این ظرفیت را فراهم می‌کنند.
شهردار تهران ادامه داد: در چنین مدلی، تولیدکننده می‌تواند از ظرفیت بلااستفاده خود استفاده کند و شهرداری نیز کالا را با هزینه مناسب‌تری تأمین کند. در نتیجه، هزینه‌های تولید و عرضه کاهش پیدا می‌کند و امکان ارائه کالا با قیمت مناسب‌تر به شهروندان فراهم می‌شود.
وی تأکید کرد: اگر شهرداری‌های کشور به‌صورت مشترک وارد این فرآیند شوند، حجم سفارش افزایش می‌یابد و قدرت خرید مجموعه‌ها نیز بیشتر می‌شود. این موضوع می‌تواند زمینه همکاری گسترده‌تر میان تولیدکنندگان، شبکه توزیع و شهرداری‌ها را فراهم کند.
محور چهارم؛ ایجاد بازارچه‌های عرضه مستقیم و حذف واسطه‌ها
شهردار تهران با اشاره به توسعه بازارچه‌های عرضه مستقیم گفت: در تهران، علاوه بر میادین میوه و تره‌بار و فروشگاه‌های شهروند، بازارچه‌هایی برای عرضه مستقیم محصولات تولیدکنندگان و مجموعه‌های استانی ایجاد شده است.
وی افزود: در این بازارچه‌ها، تولیدکننده می‌تواند محصول خود را بدون واسطه عرضه کند. این شیوه، علاوه بر کاهش هزینه‌های توزیع، امکان عرضه محصولات با قیمت نزدیک به نرخ عمده‌فروشی یا قیمت کارخانه را فراهم می‌کند.
زاکانی ادامه داد: قیمت برخی کالاها در این بازارچه‌ها حدود 15 درصد پایین‌تر از قیمت عرضه در میادین و قیمت کالا در میادین نیز در مواردی دیگر حدود 25 درصد پایین‌تر از بازار آزاد خواهد بود . میزان تفاوت قیمت به نوع کالا، شرایط تأمین و قیمت روز بازار بستگی دارد.
وی با اشاره به نمونه عرضه گوشت اظهار کرد: در یک نمونه با اجرایی شدن این طرح قیمت عرضه مستقیم گوشت گوسفندی در مراکز حدود یک میلیون و 350 هزار تومان خواهد بود ، درحالی‌که قیمت آن در برخی مراکز دیگر حدود یک میلیون و 800 هزار تا دو میلیون تومان است. این مثال نشان می‌دهد که در صورت تأمین مستقیم و حذف واسطه‌ها، در برخی کالاها امکان ایجاد فاصله قابل توجه میان قیمت عرضه و بازار وجود دارد.
شهردار تهران افزود: چنین مدلی به تولیدکننده اجازه می‌دهد محصول خود را با قیمت مناسب‌تر و بدون عبور از واسطه‌های متعدد عرضه کند و مردم نیز بتوانند کالا را با هزینه کمتری تهیه کنند.
محور پنجم؛ مسئولیت اجتماعی و حمایت از گروه‌های کم‌برخوردار
زاکانی پنجمین محور برنامه‌های شهرداری تهران را حمایت اجتماعی از گروه‌های نیازمند عنوان کرد و گفت: در این بخش، شناسایی گروه‌های هدف با استفاده از ظرفیت هیات امنای محلات و ارائه کالاهای ضروری با تخفیف بیشتر به آنان اهمیت دارد.
زاکانی همچنین درباره بسته حمایتی شهرداری تهران برای مادران تهرانی نیز توضیح داد و گفت: شهرداری تهران برای مادرانی که از ابتدای سال 1405 صاحب فرزند شده‌اند، بسته حمایتی ویژه‌ای را در نظر گرفته است.
وی افزود: این خدمت برای هر فرزند تا دو سال ارائه خواهد شد و هدف از آن، حمایت از مادران و فرزندانی است که به تعبیر شهردار تهران، «چشم‌روشنی» خانواده‌ها محسوب می‌شوند.
زاکانی تأکید کرد: از یک سو، نوزادان و کودکان خود شهروندان این شهر هستند و شهرداری وظیفه دارد به آنها خدمت کند و از سوی دیگر، مادران محور خانواده هستند و حمایت از مادران در واقع حمایت از خانواده است.
شهردار تهران درباره میزان حمایت مالی این بسته گفت: برای هر فرزند، ماهانه 2 میلیون و 500 هزار تومان اعتبار خرید در نظر گرفته شده است.
وی افزود: به تعداد فرزندان خانواده، بسته‌های حمایتی نیز افزایش پیدا می‌کند؛ یعنی اگر خانواده‌ای سه فرزند مشمول این طرح داشته باشد، برای هر یک از آنها اعتبار جداگانه در نظر گرفته می‌شود.
توسعه طرح معیشتی در سطح ملی با مشارکت شهرداری‌ها
شهردار تهران با تأکید بر اینکه مهم‌ترین ظرفیت این برنامه‌ها در همکاری میان شهرداری‌ها قرار دارد، اظهار کرد: برخی از اقداماتی که در این بسته مطرح شده است، ممکن است توسط هر شهرداری به‌صورت جداگانه نیز قابل اجرا باشد؛ اما اگر همه شهرداری‌ها ظرفیت‌های خود را شناسایی و در قالب یک زنجیره مشترک به کار بگیرند، امکان اجرای طرحی بزرگ‌تر و مؤثرتر فراهم خواهد شد.
وی افزود: ممکن است یک شهرداری زیرساخت‌های گسترده‌ای برای عرضه کالا نداشته باشد، اما شهرداری دیگری از میادین، فروشگاه‌ها، بازارچه‌ها و امکانات انبارداری مناسب برخوردار باشد. در چنین شرایطی، می‌توان با همکاری میان این مجموعه‌ها، کالا را از طریق زیرساخت‌های موجود توزیع کرد و تنها هزینه‌های ضروری مانند حمل‌ونقل را در نظر گرفت.
زاکانی ادامه داد: این همکاری می‌تواند به‌گونه‌ای طراحی شود که شهرداری‌های دارای امکانات، خدمات عرضه و توزیع را برای شهرهای دیگر نیز انجام دهند. در نتیجه، لازم نیست همه شهرها از ابتدا زیرساخت‌های مشابهی ایجاد کنند و می‌توان از ظرفیت‌های موجود در کشور بهره گرفت.
وی با اشاره به ضرورت ایجاد یک مسئولیت مشترک در میان شهرداری‌ها گفت: اگر مجموعه شهرداری‌ها با هم‌افزایی و هم‌آفرینی وارد این کار شوند، می‌توانند طرح را ارتقا دهند و آن را از یک برنامه محلی به ظرفیتی ملی تبدیل کنند. در این مسیر، شناسایی ظرفیت استان‌ها، هماهنگی میان مراکز عرضه و استفاده از امکانات موجود اهمیت زیادی دارد.
شهردار تهران افزود: این طرح می‌تواند در دوره‌های زمانی مشخص، از جمله دوره‌های دو یا سه‌ماهه، تکرار شود. با توجه به تغییرات قیمت‌ها، در هر دوره امکان به‌روزرسانی قیمت‌ها و برنامه خرید وجود دارد، اما هدف اصلی حفظ فاصله معنادار میان قیمت عرضه و بازار و فراهم کردن امکان دسترسی مردم به کالاهای ضروری است.
وی تأکید کرد: طرح باید به‌گونه‌ای اجرا شود که ضمن حمایت از معیشت مردم، سازوکارهای عادی بازار را نیز به هم نزند. تمرکز بر گروه مشخصی از کالاهای ضروری و تأمین حداقل نیازهای خانوار، می‌تواند امکان اجرای برنامه را با هزینه و منابع قابل مدیریت فراهم کند.
ضرورت بررسی دقیق سازوکار تأمین، انبارداری و توزیع
زاکانی با اشاره به الزامات اجرایی طرح اظهار کرد: اجرای چنین برنامه‌ای تنها به خرید کالا محدود نمی‌شود، بلکه باید موضوع تأمین منابع، خرید، انبارداری، توزیع و بازگشت منابع مالی نیز به‌صورت یکپارچه دیده شود.
وی افزود: شهرداری‌هایی که زیرساخت‌های لازم را دارند، می‌توانند به‌صورت حضوری و غیرحضوری کالا را در اختیار مردم قرار دهند. شهرداری‌هایی که از این زیرساخت‌ها برخوردار نیستند نیز می‌توانند از ظرفیت مجموعه‌های دیگر استفاده کنند. بنابراین، نبود زیرساخت کامل در یک شهر نباید مانع بهره‌مندی مردم آن شهر از طرح شود.
شهردار تهران ادامه داد: یکی از مسائل مهم، تسهیل خرید و انبارداری و فراهم شدن شرایط لازم از سوی دولت است. اگر این بخش‌ها به‌درستی مدیریت شود، امکان خرید دوره‌ای کالاها، عرضه مستمر و بازگشت منابع مالی فراهم خواهد شد.
وی با اشاره به نقش منابع ارزی در این زمینه تصریح کرد: در صورت تأمین منابع ارزی و برنامه‌ریزی برای خرید کالاها در یک دوره مشخص، می‌توان این طرح را با هماهنگی بیشتر اجرا کرد. چنین برنامه‌ای باید به‌گونه‌ای طراحی شود که منابع اختصاص‌یافته به خرید کالا پس از فروش دوباره به چرخه بازگردد و امکان تداوم خرید و عرضه وجود داشته باشد.
زاکانی خاطرنشان کرد: شرایط اقتصادی و افزایش قیمت‌ها ضرورت برنامه‌ریزی دقیق را دوچندان کرده است. اگر بتوانیم با تصمیم‌گیری مشترک و استفاده از ظرفیت شهرداری‌ها، تأمین کالاهای ضروری را به شکل منسجم انجام دهیم، امکان کاهش بخشی از فشارهای معیشتی بر مردم فراهم خواهد شد.
ضرورت استفاده از ظرفیت شهرداری‌ها برای حل مسائل کشور
زاکانی در جمع‌بندی سخنان خود با تأکید بر اینکه شهرداری‌ها می‌توانند در حوزه‌های مختلف نقش مؤثری در پیشبرد امور کشور داشته باشند، اظهار کرد: از مسائل مربوط به جایگاه شوراها و شهرداری‌ها و تعیین تکلیف موضوعات قانونی گرفته تا تقویت اتحادیه شهرداری‌ها، حرکت به سمت مدیریت یکپارچه شهری، توسعه زیرساخت‌های ارتباطی و حمایت از معیشت مردم، همه این موضوعات به همکاری و تصمیم‌گیری مشترک نیاز دارند.
وی افزود: شهرداری‌ها ظرفیت بزرگی در اختیار دارند که می‌تواند در خدمت مردم و حل مسائل کشور قرار گیرد. نباید اجازه دهیم اختلاف‌نظرها یا مشکلات ساختاری مانع استفاده از این ظرفیت شود. لازم است دولت، مجلس، وزارت کشور و مجموعه شهرداری‌ها در چارچوبی روشن برای رفع موانع و توسعه خدمات عمومی همکاری کنند.
شهردار تهران با اشاره به شرایط اقتصادی و ضرورت حمایت از خانوارها گفت: افزایش قیمت کالاهای خوراکی و رشد هزینه‌های زندگی، نیاز به برنامه‌های جدی و عملیاتی را افزایش داده است. باید از تمام ظرفیت‌های موجود برای کاهش هزینه تأمین کالاهای اساسی و بهبود دسترسی مردم به اقلام ضروری استفاده کنیم.
وی در پایان تصریح کرد: اگر ظرفیت‌های شهرداری‌ها در حوزه خرید، توزیع، فروش، خدمات اجتماعی و زیرساخت‌های شهری در قالب یک شبکه مشترک به کار گرفته شود، می‌توان اقدامات مؤثرتری انجام داد. این موضوع مستلزم تصمیم‌گیری جامع، تأمین منابع، هماهنگی دستگاه‌ها و استفاده از امکانات موجود است.
انتهای پیام/