خبرگزاری آریا -در آستانه انتخابات پارلمانی 7 ژوئن 2026، ارمنستان صحنه یک تنش ژئوپلیتیک عمیق است. روسیه با اعمال فشارهای همهجانبه اقتصادی و دیپلماتیک—شامل محدودیتهای گسترده واردات و فراخوان سفیر—سعی در مهار دوری ایروان از مدار خود دارد. در مقابل، نخستوزیر نیکول پاشینیان این انتخابات را به عنوان "انتخابی بین صلح با آذربایجان و بازگشت به جنگ" و همچنین مسیر تعمیق روابط با اتحادیه اروپا و آمریکا معرفی میکند.
پیشینه و ریشههای بحران:
این تنشها از سال 2023 و پس از خودداری روسیه از مداخله مؤثر در جریان تصرف قرهباغ کوهستانی توسط آذربایجان آغاز شد. از آن زمان، دولت پاشینیان گامهای بلندی برای کاهش وابستگی به مسکو برداشته است، از جمله:
* تعلیق مشارکت در سازمان پیمان امنیت جمعی (CSTO)، بلوک امنیتی به رهبری روسیه.
* پیگیری جدی گفتگوها برای تقویت رابطه با اتحادیه اروپا و امضای توافقنامههای جدید با آمریکا.
اقدامات فشار روسیه:
کرملین در پاسخ، فشار خود را بهطور سیستماتیک افزایش داده است:
* فشار اقتصادی: تعلیق واردات محصولات کشاورزی، ماهی، گل، آب معدنی و الکل از ارمنستان. این اقدام ضربهای جدی به صادرات ارمنستان است، زیرا روسیه حدود 35 درصد از تجارت خارجی و بخش عمدهای از بازار صادرات کشاورزی این کشور را تشکیل میدهد.
* فشار دیپلماتیک: فراخوان سفیر روسیه از ایروان برای "مشورت".
* تهدید سیاسی: هشدار صریح که در صورت پیوستن ارمنستان به اتحادیه اروپا، ساختارهای تجاری تحت رهبری روسیه معلق خواهند شد.
اهمیت و پیامدهای منطقهای:
* برای روسیه: این رویکرد نشاندهنده تلاش مسکو برای حفظ نفوذ در خارج نزدیک خود—در حالی که درگیر جنگ اوکراین است—از طریق ابزارهای اجبار اقتصادی و سیاسی است. از دست دادن ارمنستان به عنوان یک متحد سنتی، ضربهای نمادین و راهبردی به حساب میآید.
* برای ارمنستان: کشور با یک مخاطره بزرگ اقتصادی مواجه است. وابستگی تاریخی به روسیه در تجارت و انرژی (تأمین بخش عمدهای از گاز) آن را در برابر این فشارها بسیار آسیبپذیر کرده است.
سناریوهای محتمل پس از انتخابات 7 ژوئن:
1. پیروزی قاطع حزب پاشینیان: ارمنستان مسیر نزدیکی به غرب را با سرعت بیشتری طی خواهد کرد. این امر میتواند منجر به تشدید اقدامات تلافیجویانه روسیه از جمله تهدید در زمینه تأمین انرژی و محدودیتهای بیشتر تجاری شود.
2. تقویت موضع اپوزیسیون: در این صورت، سرعت دوری از روسیه کند شده و مسکو فرصتی برای بازپسگیری بخشی از نفوذ خود در ایروان خواهد یافت. فشارهای اقتصادی ممکن است تعدیل شوند.
نتیجهگیری:
انتخابات پیشرو نه تنها سرنوشت سیاسی داخلی ارمنستان، بلکه جهتگیری ژئوپلیتیک این کشور در یکی از حساسترین مقاطع تاریخی خود را تعیین خواهد کرد. نتیجه آن بر موازنه قوا در قفقاز جنوبی و فضای روابط روسیه و غرب نیز تأثیر خواهد گذاشت.