خبرگزاری آریا -اطلاعات اطلاعاتی تخصصی در بخش کشتیرانی و منابع آگاه اعلام کردند ایران از ژوئیه گذشته توانسته است با وجود محاصره دریایی آمریکا، مقادیری گاز مایع و سوخت جت صادر کند. چهار منبع فعال در امنیت دریایی و پیگیر تحرکات نفتی خلیج فارس به رویترز گفتند تهران در هفته‌های گذشته این محموله‌ها را در میان شمار فزاینده عملیات انتقال کشتی‌به‌کشتی سایر تولیدکنندگان خلیج فارس در نزدیکی عمان پنهان کرده است.
به گزارش آریا، پیش از این گزارشی درباره این صادرات ایران و شیوه اجرای آن منتشر نشده بود. این محموله‌ها تنها بخش کوچکی از حجم صادرات انرژی ایران پیش از محاصره را تشکیل می‌دهند، اما نشانه‌ای کم‌یاب از خروج فرآورده‌های نفتی با وجود محاصره‌ای است که صادرات نفت خام ایران را متوقف کرده است. بر اساس تحلیلی که سازمان آمریکایی «متحدان علیه ایران هسته‌ای» با استفاده از فناوری‌های ردیابی کشتی و ماهواره انجام داده است، دست‌کم هشت نفتکش حامل محموله‌های گاز مایع ایران از اواسط ژوئیه خلیج عمان را ترک کرده‌اند. تصاویر ماهواره‌ای و تحلیل‌های گروه اطلاعات دریایی «سینماکس» نیز نشان داد یک نفتکش دیگر حامل سوخت جت ایران در سپتامبر به میانمار رسیده است. آمریکا در سال 2023 تحریم‌های مشخصی علیه بخش سوخت جت میانمار اعمال کرد و دلیل آن را حملات هوایی نظامی به غیرنظامیان اعلام کرد که سازمان ملل می‌گوید به کشته شدن هزاران نفر منجر شده است. دولت تحت رهبری ارتش میانمار بارها هدف قرار دادن غیرنظامیان را رد کرده و گفته است عملیاتش علیه گروه‌های مسلح است. بر اساس تحلیل رویترز درباره کشتی‌ها و تحریم‌های وزارت خزانه‌داری آمریکا، شش نفتکش از هشت نفتکش گاز و یک نفتکش سوخت جت به دلیل انتقال فرآورده‌های نفتی و پتروشیمیایی ایران تحت تحریم آمریکا قرار دارند. جما شیلی، پژوهشگر سازمان «متحدان علیه ایران هسته‌ای»، گفت: «آنچه رصد کرده‌ایم عبور تعداد کمی نفتکش حامل محموله‌های گاز مایع ایران است، اما نیروهای آمریکایی اکثریت قاطع نفتکش‌های حامل فرآورده‌های ایرانی را تغییر مسیر داده‌اند.» او افزود برخی از این نفتکش‌های گاز مایع ایران محموله‌های خود را نزدیک شهرهای ساحلی شناص و صحار عمان منتقل کرده‌اند، در حالی که نفتکش‌های دیگر در خلیج عمان منتظر مانده‌اند تا از محاصره آمریکا عبور کنند. فرماندهی مرکزی آمریکا گفته است این محاصره تا خلیج عمان نزدیک مرز ایران و پاکستان گسترده شده است. شیلی اشاره کرد مجموع این محموله‌های گاز مایع حدود 4.1 میلیون بشکه برآورد می‌شود. او توضیح داد این محموله‌ها بیشتر «فرصت‌جویانه» بوده‌اند تا نشان‌دهنده راهبرد جدیدی برای صادرات نفت و محصولات پتروشیمیایی با کشتی‌های کوچک‌تر. به گفته شیلی، بر اساس تحلیل این سازمان، بیشتر محموله‌ها به بندری مالزیایی رفته‌اند تا عملیات انتقال کشتی‌به‌کشتی بیشتری برای محموله‌های احتمالی مقصد چین انجام شود. دولت ایران به درخواست اظهارنظر پاسخ نداده است. دولت تحت حمایت ارتش میانمار نیز به پرسشی درباره دریافت سوخت جت ایرانی پاسخ نداده است. فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا محاصره دریایی را «محکم» توصیف کرده است. آمریکا محاصره صادرات نفتی مرتبط با ایران را در ژوئن پس از دستیابی به پیش‌نویس تفاهمی با جمهوری اسلامی لغو کرد، اما پس از فروپاشی توافق در 14 ژوئیه آن را دوباره اعمال کرد. این محاصره نخستین بار در 13 آوریل اعمال شده بود. یک مقام نظامی آمریکایی به رویترز گفت عبور یک کشتی لزوماً به معنای فرار آن از محاصره نیست. او افزود هر کشتی جداگانه با روش‌هایی از جمله بررسی اسناد ارزیابی می‌شود و ممکن است به برخی کشتی‌ها به دلایل بشردوستانه اجازه عبور داده شود. این مقام گفت قرار گرفتن یک کشتی در فهرست تحریم‌های آمریکا تنها عامل مشمول شدن آن به محاصره نیست و نیروهای آمریکایی برخی کشتی‌ها را بدون اقدام علیه آن‌ها به دلایل عملیاتی زیر نظر دقیق دارند. فرماندهی مرکزی آمریکا در به‌روزرسانی 13 اکتبر اعلام کرد نیروهای آمریکایی در جریان این محاصره سه‌ماهه، چهار کشتی تجاری را مختل و 135 کشتی دیگر را تغییر مسیر داده‌اند. این فرماندهی پیش‌تر گفته بود ارتش آمریکا کشتی‌های آمده از آسیا را تغییر مسیر داده و برخی نفتکش‌ها را توقیف کرده است. واشینگتن محاصره را با کارزار تحریم‌ها ترکیب کرده تا آنچه از روابط مالی ایران باقی مانده قطع شود و تهران از درآمدها محروم شود. هفته گذشته تحریم‌های جدیدی علیه 17 کشتی اعمال شد که به گفته آمریکا در انتقال نفت خام، پتروشیمی و فرآورده‌های نفتی ایران نقش دارند. یک سخنگوی وزارت خزانه‌داری آمریکا صحت داده‌های کشتیرانی درباره موفقیت کشتی‌ها در نفوذ از محاصره را زیر سؤال برد و گفت کشتی‌ها ممکن است موقعیت خود را جعل کنند یا هنگام بارگیری از هویت‌های دروغین استفاده کنند. او گفت این داده‌ها باید با احتیاط بررسی شوند و افزود «عملیات حذف اقتصادی» در کنار محاصره «نظام ایران را خفه می‌کند.» توربیورن سولتودت، تحلیلگر ارشد امور خاورمیانه در «وریسک مپل‌کرافت»، گفت وخامت اوضاع اقتصادی ایران ممکن است آن را به ریسک‌پذیری بیشتر سوق دهد، هرچند نشانه‌ای از احتمال کاهش محاصره وجود ندارد. او افزود: «اگر ایران بتواند نفتکش‌های حامل فرآورده‌ها را حتی در شمار کم عبور دهد، سوخت جت می‌تواند گزینه مناسبی باشد. بخش هوایی ایران در پی تحریم‌های آمریکا تحت فشار فزاینده بوده، شمار هواپیماهای زمین‌گیر شده افزایش یافته و احتمالاً مازاد سوخت جت در پالایشگاه‌های ایران وجود دارد.» شرکت تحلیلی «کپلر» اعلام کرد صادرات نفت خام ایران در سپتامبر به صفر رسید؛ نخستین ماهی که از زمان آغاز ردیابی فعالیت‌های ایران از سوی این شرکت در سال 2013 بدون هیچ محموله‌ای سپری می‌شود. اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، گفت این محاصره بیشتر خریدهای چین از نفت ایران را متوقف کرده و ایران را از تأمین نفت خام برای مشتریانش ناتوان ساخته است.
منبع: رویترز