خبرگزاری آریا -انتخاب شهردار توسط شوراهای اسلامی شهر، صرفاً یک انتخاب اداری نیست؛ بلکه مهم‌ترین آزمون برای سنجش پاکدستی، شفافیت و مسئولیت‌پذیری خودِ شورا در برابر شهروندان است.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری آریا قزوین ،از آنجائیکه ارزیابی های شورای اسلامی شهر آبیک برای انتخاب گزینه نهایی شهرداری آبیک در حال انجام است ذکر برخی نکات ضرورت دارد، انتخاب شهردار توسط شوراهای اسلامی شهر، صرفاً یک انتخاب اداری نیست؛ بلکه مهم‌ترین آزمون برای سنجش پاکدستی، شفافیت و مسئولیت‌پذیری خودِ شورا در برابر شهروندان است. تجربه نشان داده است که ضعف در این انتخاب، هزینه‌های سنگینی بر شهر تحمیل می‌کند. بر این اساس، مؤلفه‌های کلیدی انتخاب شهردار را می‌توان در قالب یک چارچوب تحلیلی به شرح زیر ارائه کرد:
1. صلاحیت علمی و تخصص مدیریت شهری
شهردار باید دارای مدرک تحصیلی مرتبط و دانش تخصصی در حوزه مدیریت شهری باشد تا بتواند برنامه‌های عمرانی، خدماتی و زیست‌محیطی شهر را بر پایه دانش روز هدایت کند. این تخصص باید با شناخت عمیق از مسائل و چالش‌های خاص همان شهر همراه باشد.
2. سابقه اجرایی و تجربه مدیریتی موفق
داشتن رزومه کاری روشن در مدیریت اجرایی، به‌ویژه در حوزه‌های مرتبط با شهرداری، از شاخص‌های تعیین‌کننده است تا شهردار بتواند از روز نخست با ساختار اداری شهر کار کند. تجربه موفق در اجرای پروژه‌های مهم و کاهش هزینه‌ها، اعتبارسنجی واقعی‌تری نسبت به ادعاهای برنامه‌ای ارائه می‌دهد.
3. پاکدستی، شفافیت مالی و فسادستیزی (مؤلفه محوری)
این مؤلفه، سنگ بنای اعتماد عمومی است؛ شهردار باید ساده‌زیست، پاکدست و فاقد تعارض منافع باشد و روحیه مبارزه با فساد و رانت داشته باشد. پاکدستی صرفاً نداشتن پرونده فساد نیست؛ بلکه مراقبت فعال از اطرافیان و منتسبین و شفافیت کامل در قراردادها و منابع مالی نیز هست. شهرداری که تخلف اقتصادی دارد، پاکدستی کل شورا را زیر سؤال می‌برد؛ لذا استعلام دقیق سوابق و راستی‌آزمایی مالی پیش از انتخاب، یک الزام تحلیلی است، نه یک تشریفات اداری.
4. فهم اقتصادی و توان تأمین منابع پایدار
شهردار باید توانایی درک عمیق از اقتصاد شهری، جذب سرمایه‌گذاری و ارائه برنامه برای درآمدهای پایدار را داشته باشد تا مدیریت شهر به فروش تراکم یا منابع ناپایدار وابسته نشود. این توانمندی باید با شفافیت مالی همراه باشد تا تصمیمات اقتصادی، خود به منبعی برای فساد تبدیل نشود.
5. تعامل سازنده با شورا و پذیرش جایگاه نظارتی آن
شهردار باید جایگاه نظارتی شورا را بپذیرد، با مصوبات آن هماهنگ باشد و مناسبات مدیریت اجرایی با شورا را به‌درستی تنظیم کند. این تعامل نباید به رابطه‌ای منفعلانه تبدیل شود؛ بلکه باید مبتنی بر پاسخگویی متقابل و احترام به حقوق شهروندان باشد.
6. توانمندی در مدیریت بحران و ایستادگی در برابر فشارها
شهردار باید توان حل بحران‌های مالی، اجتماعی و حتی سیاسی شهر را داشته باشد و در برابر فشارهای بیرونی و حاشیه‌سازی‌ها مقاومت کند. این ویژگی به‌ویژه در کلان‌شهرها که تصمیمات شهردار تحت فشارهای متعدد قرار دارد، اهمیت دوچندان می‌یابد.
7. روحیه مردمی، پاسخگویی و عدالت‌محوری
شهردار باید مردمی‌بودن، پاسخگویی در برابر عملکرد و عدالت‌محوری را به‌عنوان یک رویه دائمی در پیش بگیرد، نه یک شعار انتخاباتی. توان ایجاد تعامل با نهادهای اجتماعی و سازمان‌های مردم‌نهاد نیز از مصادیق این مردمی‌بودن است.
8. استقلال و دوری از وابستگی‌های سیاسی و حاشیه‌سازی
شهردار باید مستقل از فرد یا سازمان خاص باشد و از حاشیه‌سازی و ورود به بازی‌های سیاسی که شهر را به سکوی قدرت‌طلبی تبدیل می‌کند، پرهیز کند. این استقلال، پیش‌شرط اصلی حفظ پاکدستی در برابر فشارهای شبکه‌های قدرت است.
مولفه ای که پیش‌شرط اثربخشی به سایر مولفه هاست !
در نگاه تحلیلی، مؤلفه‌های هشت‌گانه بالا هم‌وزن نیستند؛ پاکدستی و شفافیت، پیش‌شرط اثربخشی سایر مؤلفه‌هاست. تخصص و تجربه بدون پاکدستی، به فساد ساختاری می‌انجامد؛ تعامل با شورا بدون شفافیت، به رابطه‌ای غیرشفاف تبدیل می‌شود؛ و فهم اقتصادی بدون فسادستیزی، شهر را در دام رانت و منابع ناپایدار گرفتار می‌کند. بنابراین، شوراهای اسلامی شهر باید پاکدستی را نه به‌عنوان یکی از چند مؤلفه، بلکه به‌عنوان فیلتر اولیه و دائمی در فرآیند انتخاب شهردار در نظر بگیرند و با استعلام‌های دقیق، راستی‌آزمایی مالی و شفاف‌سازی فرآیند انتخاب، این مؤلفه را عملیاتی کنند، نه نمادین. انتخاب شهردار پاکدست، در واقع آینه تمام‌نمای پاکدستی خودِ شورا و مهم‌ترین سرمایه اجتماعی آن برای اداره شهر است.
البته عوامل متعددی بر روند انتخاب صحیح شهردار از سوی شوراها تاثیرگذار است که می تواند تهدید باشد و یا فرصت که به زودی به آن خواهیم پرداخت .