خبرگزاری آریا - نتایج یک پژوهش 10 ساله دانشگاه تهران نشان میدهد افزایش دمای سطح زمین، تولید گاز ازن را در تهران به بیش از دو برابر میرساند. این آلاینده سمی در مناطق شمالی، مرکزی و شرقی پایتخت بیشترین غلظت را دارد و سلامت شهروندان را تهدید میکند.
نتایج یک مطالعه 10 ساله پژوهشگران دانشگاه تهران نشان میدهد افزایش دمای سطح زمین نقش مستقیمی در تشدید آلودگی گاز ازن در تهران دارد؛ آلایندهای که برخلاف لایه محافظ ازن در ارتفاعات جو، در سطح زمین به یکی از خطرناکترین تهدیدها برای سلامت انسان تبدیل میشود.
بر اساس این پژوهش که توسط آرشام نخجیری و امیناله کاکرودی از گروه سنجش از دور و GIS دانشگاه تهران انجام شده، گاز ازن در اثر واکنش شیمیایی میان آلایندههای ناشی از خودروها و صنایع با تابش شدید خورشید و گرمای هوا تشکیل میشود و با افزایش دمای سطح زمین، میزان تولید آن به شکل قابل توجهی افزایش مییابد.
دادههای این مطالعه که با استفاده از اطلاعات 20 ایستگاه پایش کیفیت هوای تهران و تصاویر ماهوارهای بین سالهای 2013 تا 2023 گردآوری شده است، نشان میدهد با افزایش دمای سطح زمین از کمتر از 15.9 درجه به بیش از 39.1 درجه سانتیگراد، میانگین غلظت روزانه ازن از 10.3 به 21.4 ppb افزایش پیدا میکند؛ رقمی که بیانگر بیش از دو برابر شدن این آلاینده است.
شمال و شرق تهران؛ کانون آلودگی ازن
بررسیهای پژوهشگران نشان میدهد مناطق مرکزی، شمالی و شرقی تهران از جمله مناطق 1، 3، 8 و 15 بیشترین غلظت گاز ازن و گرمای شبانه را تجربه میکنند. ترکیب فضای سبز، انتشار ترکیبات طبیعی گیاهان در گرمای شدید، ترافیک سنگین و همچنین محصور بودن برخی معابر میان ساختمانهای بلند، شرایط را برای تجمع این آلاینده فراهم کرده است.
در مقابل، مناطق غربی و جنوبغربی تهران مانند مناطق 21 و 22 اگرچه در طول روز دمای بالایی دارند، اما به دلیل قرار گرفتن در مسیر بادهای غالب و تراکم کمتر ساختمانها، تهویه طبیعی مناسبتری داشته و غلظت ازن در آنها کمتر است.
کرونا؛ وقفهای کوتاه در روند آلودگی
این مطالعه همچنین نشان میدهد در سالهای 2019 و 2020 و همزمان با محدودیتهای ناشی از همهگیری کرونا، کاهش تردد خودروها موجب افت دمای سطح زمین و کاهش غلظت گاز ازن شد. اما با بازگشت فعالیتهای شهری در سال 2021، میزان آلودگی ازن دوباره افزایش یافت و به بالاترین سطح خود در دوره بررسی رسید.
راهکارهای کاهش آلودگی
پژوهشگران برای کاهش گرمای شهری و کنترل تولید گاز ازن، اجرای راهکارهایی مانند توسعه سقفهای سبز، استفاده از مصالح بازتابدهنده گرما، حفظ مسیرهای طبیعی جریان باد و مدیریت ترافیک شهری را ضروری دانستهاند.
آنها همچنین تأکید میکنند افزایش تعداد ایستگاههای پایش کیفیت هوا و گسترش شبکه اندازهگیری آلایندهها میتواند به تصمیمگیری دقیقتر مدیران شهری برای مقابله با آلودگی هوای تهران کمک کند.
متای سئو (Meta Description)
پژوهش 10 ساله دانشگاه تهران نشان میدهد افزایش دمای سطح زمین، آلودگی گاز ازن در تهران را بیش از دو برابر میکند. جزئیات مناطق آلوده، تأثیر گرمایش هوا و راهکارهای کاهش آلودگی را بخوانید.