خبرگزاری آریا - عضو کمیسیون بهداشت مجلس با تأکید بر ضرورت حمایت از مردم در برابر تبلیغات سلامتمحور فریبنده، گفت: بیمار نباید قربانی رقابت برای لایک، بازدید و جذب مخاطب شود و فضای مجازی باید در خدمت سلامت مردم باشد، نه محلی برای آزمون و خطای درمانی.
حسین عبدلی ، با اشاره به گسترش فعالیت افرادی که در شبکههای اجتماعی بدون داشتن صلاحیت حرفهای در حوزه سلامت و درمان اظهارنظر میکنند، گفت: فضای مجازی امروز به یکی از مهمترین منابع دریافت اطلاعات سلامت برای مردم تبدیل شده است، اما نبود سازوکار مشخص برای احراز صلاحیت فعالان این حوزه میتواند سلامت مردم را با مخاطرات جدی مواجه کند.
وی با بیان اینکه مرز میان اطلاعرسانی سلامت و مداخله در درمان باید برای مردم و فعالان فضای مجازی شفاف باشد، افزود: یک فرد ممکن است با عنوان مشاوره، تجربه شخصی یا تولید محتوای آموزشی فعالیت خود را آغاز کند، اما زمانی که برای بیماری مشخص نسخه، دارو، رژیم درمانی یا روش مداخلهای پیشنهاد میدهد، عملاً وارد حوزهای شده که باید تحت نظارت نظام سلامت قرار گیرد.
تبلیغ درمان تضمینی، زنگ خطر جدی است
عبدلی یکی از نگرانکنندهترین بخشهای فعالیت درمانگران غیرمجاز در فضای مجازی را استفاده از عباراتی مانند درمان قطعی، تضمینی و بدون عارضه دانست و گفت: در پزشکی هیچکس نمیتواند برای همه بیماران یک نتیجه قطعی و یکسان را تضمین کند. بنابراین زمانی که فردی در فضای مجازی با وعده درمان صددرصدی، بازگشت سریع سلامت یا کنار گذاشتن داروهای تجویزی پزشک اقدام به جذب بیمار میکند، باید نسبت به صلاحیت و انگیزه او تردید جدی داشت.
وی ادامه داد: برخی افراد از اضطراب و نگرانی بیماران برای کسب درآمد استفاده میکنند؛ بهویژه بیمارانی که از هزینههای درمان، طولانی شدن روند بیماری یا پاسخ نگرفتن از درمانهای قبلی خسته شدهاند، ممکن است بیشتر تحت تأثیر تبلیغات هیجانی قرار گیرند.
مردم نباید قربانی شهرت مجازی شوند
نماینده مردم نطنز در مجلس دوازدهم با تأکید بر اینکه تعداد دنبالکنندگان یک صفحه هیچ ارتباطی با صلاحیت علمی صاحب آن ندارد، گفت: یکی از مشکلات امروز این است که گاهی اعتبار افراد در فضای مجازی با تعداد دنبالکننده، بازدید و کامنت سنجیده میشود، در حالی که این شاخصها هیچکدام معیار تخصص پزشکی نیستند.
عبدلی افزود: ممکن است فردی میلیونها دنبالکننده داشته باشد اما هیچ صلاحیت حرفهای برای ارائه توصیه درمانی نداشته باشد و در مقابل، یک پزشک متخصص و باتجربه صفحهای با مخاطبان بسیار محدود داشته باشد. بنابراین مردم باید یاد بگیرند که محبوبیت مجازی را با صلاحیت پزشکی اشتباه نگیرند.
نسخهنویسی در فضای مجازی میتواند سلامت بیمار را تهدید کند
وی درباره ارائه نسخه و توصیه دارویی در شبکههای اجتماعی نیز گفت: تجویز دارو بدون دسترسی به شرح حال، سوابق پزشکی، داروهای مصرفی، حساسیتها، بیماریهای زمینهای و در بسیاری از موارد بدون معاینه و بررسی آزمایشها، میتواند پیامدهای جبرانناپذیری داشته باشد.
این نماینده مجلس تصریح کرد: حتی دارویی که برای یک بیمار مفید است ممکن است برای بیمار دیگری به دلیل بیماری زمینهای یا تداخل با داروهای دیگر خطرناک باشد. بنابراین نمیتوان سلامت انسان را با چند پیام و مشاهده چند تصویر در فضای مجازی مدیریت کرد.
مسئولیت فقط متوجه فرد متخلف نیست
وی با بیان اینکه مقابله با مداخلهگران درمانی نیازمند همکاری چند دستگاه است، گفت: برخورد صرفاً پس از وقوع تخلف، به تنهایی کافی نیست. وزارت بهداشت، سازمان نظام پزشکی، دستگاه قضایی، وزارت ارتباطات و سکوهای انتشار محتوا باید در یک زنجیره مشخص مسئولیت خود را ایفا کنند.
عبدلی گفت: اگر صفحهای با عنوان پزشکی یا درمانی فعالیت میکند، امکان احراز هویت و بررسی صلاحیت صاحب آن باید وجود داشته باشد. این اقدام میتواند بخش قابل توجهی از تخلفات را پیش از آنکه به بیمار و سلامت او آسیب برسد، متوقف کند.
پلتفرمها نباید نسبت به محتوای سلامت بیتفاوت باشند
وی افزود: همانطور که برای برخی فعالیتهای اقتصادی و تبلیغاتی سازوکارهای احراز هویت وجود دارد، در حوزه سلامت نیز باید حساسیت بیشتری اعمال شود. پلتفرمها باید بتوانند میان یک صفحه شخصی که صرفاً درباره تجربه بیماری خود صحبت میکند و صفحهای که بهصورت تجاری خدمات درمانی ارائه میدهد، تفاوت قائل شوند.
عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس یادآور شد: وقتی فردی از فضای مجازی برای جذب بیمار، فروش خدمات درمانی، تبلیغ دارو یا ارائه توصیه پزشکی استفاده میکند، دیگر نمیتوان موضوع را صرفاً یک فعالیت شخصی در شبکه اجتماعی تلقی کرد.
بیمار را از درمان علمی دور نکنیم
وی با تأکید بر ضرورت افزایش سواد سلامت مردم ادامه داد: هدف از برخورد با پزشکنماها نباید ایجاد ترس از فضای مجازی باشد. فضای مجازی ظرفیت بسیار خوبی برای آموزش عمومی، پیشگیری و افزایش آگاهی مردم دارد و بسیاری از پزشکان متخصص نیز از همین بستر برای اطلاعرسانی صحیح استفاده میکنند.
عبدلی افزود: مسئله، حذف اطلاعات پزشکی از فضای مجازی نیست؛ مسئله این است که اطلاعات علمی از توصیه درمانی شخصی، تبلیغ تجاری و نسخهفروشی تفکیک شود.
تجربه شخصی نباید جایگزین علم پزشکی شود
این نماینده مجلس با اشاره به رواج انتشار تجربههای شخصی درباره بیماریها و درمانها گفت: تجربه یک فرد درباره یک بیماری ممکن است برای دیگری جالب یا حتی امیدوارکننده باشد، اما نمیتواند مبنای تصمیم درمانی قرار گیرد. بدن افراد، بیماریهای زمینهای و پاسخ آنها به درمان متفاوت است.
وی یادآور شد: اینکه یک نفر ادعا کند با مصرف یک دارو، مکمل یا روش خاصی بهبود پیدا کرده است، به این معنا نیست که همان روش برای دیگران نیز مناسب یا بیخطر خواهد بود.
برخورد با متخلفان باید بازدارنده و مستمر باشد
نماینده مردم نطنز در مجلس ادامه داد: نظارت بر فعالیتهای درمانی در فضای مجازی نباید به برخوردهای مقطعی محدود شود. این فضا به سرعت تغییر میکند و یک صفحه ممکن است پس از مسدود شدن با نام دیگری فعالیت خود را ادامه دهد. بنابراین باید علاوه بر برخورد قانونی، سازوکار شناسایی، احراز هویت و پیشگیری نیز تقویت شود.
وی تأکید کرد: سلامت مردم موضوعی نیست که بتوان آن را به تعداد بازدید، لایک و تبلیغات سپرد؛ فضای مجازی میتواند ابزار قدرتمندی برای ارتقای سلامت جامعه باشد، اما اگر نظارت مؤثر و سازوکار احراز صلاحیت وجود نداشته باشد، همین فضا میتواند به بستری برای سوءاستفاده از نگرانی و نیاز بیماران تبدیل شود. /
پایان پیام