خبرگزاری آریا - معاون علمی رئیسجمهور از آغاز برنامه سهساله امنیت پساکوانتومی بانکها خبر داد و اعلام کرد: با حمایت از 15 دانشگاه، توسعه فناوری کوانتوم و آمادهسازی زیرساختهای کشور برای مواجهه با تهدیدات آینده دنبال میشود.
حسین افشین در نشست امضای تفاهمنامه پسا کوانتومی با بانک مرکزی که امروز چهارشنبه چهارم شهریور ماه در محل معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری برگزار شد، با اشاره به اهمیت این رویداد گفت: یکی از مهمترین اتفاقات سال جاری در حوزه علم و فناوری در حال رقم خوردن است و بانکها که همواره از نخستین مجموعههایی بودهاند که فناوریهای جدید را وارد زندگی مردم کردهاند، امروز نیز در زمینه مواجهه با یکی از چالشهای آینده فناوری پیشرو شدهاند.
وی با بیان اینکه با توسعه فناوری کوانتوم، روشهای رمزنگاری فعلی ممکن است دیگر امن نباشند، گفت: افزایش توان پردازشی و محاسباتی رایانههای کوانتومی میتواند برخی الگوریتمهای رمزنگاری موجود را در معرض تهدید قرار دهد.
معاون علمی رئیس جمهور با بیان اینکه کشورهای مختلف از جمله آمریکا، کانادا، ژاپن و چین فرآیند مهاجرت از رمزنگاری فعلی به رمزنگاری مقاوم در برابر کوانتوم را آغاز کردهاند، گفت: این مهاجرت در کشورهای مختلف بهصورت مرحلهبندی و اولویتبندی انجام میشود و ایران نیز باید این مسیر را دنبال کند.
ایجاد بازار جدید برای شرکتهای دانشبنیان
معاون علمی رئیسجمهور یکی از مهمترین نتایج این تفاهمنامه را ایجاد بازار برای شرکتهای دانشبنیان فعال در حوزه کوانتوم دانست و گفت: تا زمانی که برای فناوریهای جدید بازار ایجاد نشود، توسعه این فناوریها با دشواری مواجه خواهد بود.
وی با بیان اینکه با امضای این تفاهمنامه، یکی از بزرگترین بازارهای کشور برای فناوری پساکوانتومی ایجاد میشود، خاطر نشان کرد: بانک مرکزی بهعنوان نهاد هدایتگر شبکه بانکی، این مسیر را آغاز میکند و در ادامه موضوع به شبکه بانکی نیز اعلام خواهد شد؛ بنابراین شرکتهای دانشبنیان فعال در حوزه کوانتوم میتوانند فعالیت خود را در زمینه رمزنگاری پساکوانتومی متمرکز کنند.
افشین تأکید کرد که این روند میتواند به تکمیل زنجیره زیستبوم کوانتوم در کشور از پژوهش و تربیت نیروی انسانی تا شکلگیری شرکتهای دانشبنیان و ایجاد بازار منجر شود.
ایجاد آزمایشگاه پساکوانتومی در بانک مرکزی
وی همچنین از ایجاد زیرساخت آزمایشگاهی برای آزمون راهکارهای رمزنگاری پساکوانتومی خبر داد و گفت: بر اساس هماهنگیهای انجامشده، این آزمایشگاه در مرکز انفورماتیک بانک مرکزی ایجاد خواهد شد.
به گفته افشین؛ در این آزمایشگاه، الگوریتمهای رمزنگاری پساکوانتومی در قالب محیطهای آزمایشی یا «سندباکس» مورد ارزیابی قرار میگیرند تا صحت عملکرد، مقیاسپذیری و تابآوری آنها مشخص شود.
وی افزود: در دنیا نیز معمولاً مجموعههایی که زیرمجموعه بانکهای مرکزی هستند، بهعنوان مراکز آزمایشگاهی این حوزه فعالیت میکنند.
حمایت از پژوهش و تربیت نیروی انسانی متخصص
معاون علمی رئیسجمهور از برنامههای این معاونت برای حمایت از پژوهشهای مرتبط با حوزه پولی و بانکی و فناوری کوانتوم خبر داد و گفت: همزمان با اجرای این تفاهمنامه، فراخوانهای پژوهشی در حوزه پولی و بانکی منتشر خواهد شد و از فعالیتهای علمی و پژوهشی در این زمینه حمایت میشود.
وی همچنین تربیت نیروی انسانی نخبه در حوزه کوانتوم را از دیگر اولویتها عنوان کرد و گفت: معاونت علمی از ابتدای دولت چهاردهم حمایت از زیرساختهای کوانتومی در حدود 15 دانشگاه کشور را دنبال کرده و در این دانشگاهها هستههای پژوهشی شکل گرفته است.
ایجاد 3 آزمایشگاه کوانتوم
افشین از ایجاد سه آزمایشگاه کوانتوم و خرید تجهیزات سه آزمایشگاه آموزشی برای دانشگاهها نیز خبر داد و افزود: سرفصلهای آموزشی مرتبط با کوانتوم در دانشگاهها ایجاد شده و نیروی انسانی متخصص نیز در حال تربیت است.
هشدار درباره ذخیره اطلاعات رمزگذاریشده امروز
معاون علمی و فناوری رئیس جمهور بر ضرورت اقدام پیشدستانه برای حفاظت از اطلاعات تأکید کرد و گفت: حتی رمزنگاریهایی که امروز انجام میشود، ممکن است ذخیره شده و در آینده با افزایش توان محاسباتی کوانتومی رمزگشایی شود.
وی ابراز امیدواری کرد با اجرای این تفاهمنامه، ضمن افزایش اطمینان مردم نسبت به امنیت شبکه بانکی، این شبکه نیز بدون مواجهه ناگهانی با یک تغییر فناورانه، بهتدریج برای عصر پساکوانتومی آماده شود.
معاون علمی رئیسجمهور در پایان خواستار تسریع در اجرای برنامه سهساله تدوینشده در این زمینه شد و گفت: تلاش میکنیم این برنامه با فشردگی بیشتری اجرا شود تا در دو سال آینده و تا پایان دولت چهاردهم، به یک جمعبندی برگشتناپذیر برسیم.