خبرگزاری آریا - دانشمندان در مطالعهای جدید که در مجله PNAS منتشر شد، دریافتند قارچ رودهای «موکور راسموسوس» (Mucor racemosus) با تولید اسیدهای آمینه خاص و تنظیم میکروبیوم، به ترمیم بافت روده و محافظت از میزبان در برابر آسیبهای ناشی از تشعشعات کمک میکند.
کپک معمولاً چیزی نیست که بخواهید در بدن شما رشد کند، اما در مورد «موکور راسموسوس»( Mucor racemosus )، ممکن است دلایل قانعکنندهای برای استثناء قائل شدن وجود داشته باشد.
یک مطالعه جدید، این قارچ همزیست که در روده انسان زندگی میکند را ظاهراً قادر به محافظت از ما در برابر تشعشعات یافته است.
ممکن است باور کردنش کمی سخت به نظر برسد، اما این اولین باری نیست که میبینیم قارچها کارهای عجیبی با تشعشعات انجام میدهند.
ما میدانیم که انواع مختلفی از قارچهای مقاوم در برابر تشعشع وجود دارند، از جمله گونههایی که از قرار گرفتن در معرض تا 200 برابر دوز کشنده اشعه ایکس برای انسان جان سالم به در میبرند.
همچنین دنیای عجیب قارچهای رادیوتروفیک وجود دارد که از تشعشعات به عنوان منبع انرژی استفاده میکنند؛ مانند قارچ عجیب و غریبی که بهترین زندگی خود را در بقایای رادیواکتیو نیروگاه هستهای چرنوبیل سپری میکند.
در مقابل، میکروبیوم راسموسوس ترفند متفاوتی برای تشعشعات دارد، اما به همان اندازه چشمگیر است.
تیمی از دانشمندان چینی در تحقیقات خود دریافتند که این قارچ میتواند از طریق چند مکانیسم مختلف، میزبان خود را در برابر تشعشع محافظت کند که نشان میدهد «موکور راسموسوس» میتواند وجود مفیدی در روده ما داشته باشد.
محققان در آزمایشهایی که با موشهای در معرض تشعشع انجام شد، دریافتند که حیواناتی که این قارچ به آنها داده شده، نسبت به موشهای گروه کنترل که قارچی دریافت نکرده بودند، کاهش وزن، التهاب و استرس اکسیداتیو کمتری را تجربه کردند که نشان میدهد «موکور راسموسوس» اثر محافظتی را در برابر تشعشع برای حیوانات تحت درمان فراهم کرده است.
این اثر محافظتی در برابر تشعشع زمانی افزایش یافت که محققان قارچ را از قبل با شرایط کماکسیژن روده سازگار کردند. هنگامی که به موشهای بدون میکروب که برای عاری بودن از میکروارگانیسمها پرورش یافته بودند، قارچ داده شد، آنها نیز در مقایسه با حیوانات گروه کنترل، نشانگرهای آسیب تشعشع کمتری را نشان دادند که نشان میدهد «موکور راسموسوس» به محافظت در برابر مضرات تشعشع مستقل از میکروبیوتای میزبان کمک میکند.
محققان توضیح دادند: این نتایج نشان میدهد که «موکور راسموسوس» به طور مستقیم آسیب رودهای ناشی از تشعشع را در موشها کاهش میدهد.
در مورد چگونگی دستیابی «موکور راسموسوس» به این هدف، آزمایشهای بعدی روی سلولهای رودهای و موشهای تحت تشعشع، سه اسید آمینه تولید شده توسط قارچ موسوم به «اسید L-گلوتامیک»، «اسید L-آسپارتیک» و «DL-لیزین» را نشان داد که ممکن است اثرات محافظتی پرتویی آن را توضیح دهند.
به گفته محققان، این سه اسید آمینه مستقیماً ترمیم DNA و بازیابی بافت روده را پس از قرار گرفتن در معرض تابش تسهیل میکنند، اما این تنها روشی نیست که این قارچ با آن کار خود را انجام میدهد.
ماده شیمیایی دیگری که توسط این قارچ تولید میشود، به نام «متیل تیوآدنوزین»(MTA)، نقش مهمی در محافظت پرتویی نیز ایفا میکند، حتی اگر مانند آن سه اسید آمینه مستقیماً برای بهبود آسیبهای ناشی از تشعشع عمل نکند.
در عوض، به نظر میرسد که تولید MTA توسط « موکور راسموسوس » رشد یک باکتری به نام «Limosilactobacillus reuteri» را تعدیل میکند و همچنین آن را برای افزایش تولید ماده شیمیایی به نام متیونین(methionine) برنامهریزی مجدد میکند که به نظر میرسد سطوح بالاتر آن محافظت در برابر تشعشع را افزایش میدهد.
محققان در یک آزمایش نهایی برای سنجش پتانسیل درمانی «موکور راسموسوس» به موشهای تحت تشعشع، پنیری تخمیر شده با این قارچ دادند و دریافتند که در مقایسه با موشهایی که پنیر بدون قارچ دریافت کرده بودند، التهاب روده را کاهش داده، یکپارچگی سد روده را افزایش داده و نشانگرهای سیستمیک التهاب را کاهش داده است.
قبل از اینکه بتوانیم نتیجه بگیریم که همه باید «موکور راسموسوس» را به عنوان بخشی از یک رژیم غذایی متعادل مصرف کنند، تحقیقات بسیار بیشتری باید انجام شود، اما محققان خاطرنشان میکنند که این قارچ از قبل به طور طبیعی در برخی از غذاهای تخمیر شده وجود دارد یا به آنها اضافه میشود و برای استفاده در رژیم غذایی توسط سازمان غذا و داروی آمریکا(FDA) تأیید شده است.
با این حال، از آنجا که «موکور راسموسوس» ممکن است تهدیدی برای سلامتی افراد دارای نقص ایمنی باشد، باید در مورد چگونگی یافتن بهترین جایگاه قارچ در هرم غذایی یا کابینت داروی شما و شاید برخی از دوستان آن با دقت عمل کنیم.
محققان میگویند: به طور کلی، این یافتهها قارچهای رشتهای را به عنوان عوامل کمتر شناخته شده اما تأثیرگذار در محور میکروبیوتا-میزبان، با کاربردهای بالقوه برای کاهش آسیبهای ناشی از تشعشع و سایر شرایط سلامتی معرفی میکنند.
این یافتهها در مجله PNAS گزارش شده است.