خبرگزاری آریا - وزیر امور اقتصادی و دارایی در حاشیه مراسم پذیرهنویسی نخستین صندوق ارزی گفت: صندوق های ارزی میتوانند یک خلا مهم در اقتصاد ایران را پوشش دهند. در حالی که سیاستهای ارزی بانک مرکزی عمدتاً در سطح عمدهفروشی اجرا میشود، صندوقهای ارزی میتوانند امکان پسانداز و سرمایهگذاری ارزی را برای مردم عادی را نیز فراهم کنند.
سیدعلی مدنیزاده ظهر امروز در حاشیه برگزاری آیین آغاز پذیرهنویسی نخستین صندوق ارزی در جمع خبرنگاران اعلام کرد: هدف از طراحی صندوقهای ارزی این بود که ابتدا یک پایلوت قابل اجرا در حوزه ابزارهای ارزی ایجاد شود تا پس از موفقیت در آن، ابزارهای مبتنی بر ارز بهتدریج توسعه پیدا کنند.
به گفته وزیر اقتصاد، ایجاد انواع صندوقهای تضمین ارزی در دست اجراست و قرار است ظرف چند هفته آینده از این ابزارها رونمایی شود. پشتوانه این صندوقها میتواند منابع مردم در طلا، ارز یا رمزارز باشد.
مشروح پاسخهای سیدعلی مدنیزاده وزیر امور اقتصادی و دارایی را به پرسشهای خبرنگاران در ادامه بخوانید و ببینید:
اعلام کردید در طراحی و تاسیس صندوقهای ارزی، اجرای پایلوت و سپس توسعه تدریجی آن مورد توجه بوده است. با توجه به تجربه شبکه بانکی و تفاوت مقررات بازار پول و سرمایه، چه تفاوتی میان صندوق ارزی و سازوکارهای قبلی وجود دارد؟ آیا نگرانی درباره نرخگذاری یا تبدیل ارزش داراییهای ارزی به ریال وجود دارد؟
بله، هدف این بود که ابتدا یک پایلوت قابل اجرا ایجاد شود و پس از موفقیت در عرضه صندوقهای ارزی، ابزارهای مبتنی بر ارز بهتدریج توسعه پیدا کند. برخلاف تجربه قبلی صندوق ارزی اکنون در بازار سرمایه فعالیت میکند. اساسنامه صندوق و مقررات تصویب شده در شورای عالی بورس دغدغهها را برطرف کرده است. طبق این قواعد در این نوع از صندوقها، نرخگذاری بر مبنای تبدیل دارایی ارزی به ریال انجام نمیشود و سرمایهگذاری و بازده به صورت ارزی تعیین خواهد شد. یکی از کارکردهای مهم صندوقهای ارزی این است که منابع ارزی مردم را از نگهداری صرف ارز، طلا، مسکن یا رمزارز خارج کرده و به سمت سرمایهگذاری و تأمین مالی تولید هدایت میکند. این منابع مستقیم در پروژههای ارزی و سودآور سرمایهگذاری میشوند. به این ترتیب، از یکسو ارزش ارزی سرمایه حفظ میشود و سود ارزی نیز به سرمایهگذار تعلق میگیرد و از سوی دیگر، منابع به سمت تولید و پروژههای ارزآور هدایت میشود. صنایع نفت، معدن، پتروشیمی، دارویی، فولاد و سایر صنایع صادراتمحور، پروژههای بزرگی با ظرفیت ارزآوری بالا دارند، اما برای اجرای آنها به منابع مالی نیاز است. در این نوع از صندوقها، پروژههایی با دوره بازگشت سرمایه کوتاهتر نیز مورد توجه قرار گرفتهاند تا بازگشت ارز به کشور سریعتر انجام شود. این فرآیند میتواند با افزایش سرمایهگذاری و ارزآوری، به پایداری بیشتر نظام ارزی کمک کند. یکی از اهداف وزارت امور اقتصادی و دارایی نیز توسعه این ابزار در ابعاد گسترده است. با توجه به اهداف برنامه هفتم توسعه در زمینه رشد اقتصادی و سرمایهگذاری، صندوق ارزی میتواند یکی از ابزارهای افزایش منابع سرمایهگذاری باشد.
صندوقهای ارزی چه تأثیری بر کاهش التهاب بازار ارز خواهند داشت؟ آیا بازده این نوع از صندوقها میتواند بیشتر از بازده خود ارز باشد؟
بله. منابع صندوق در پروژههایی با ارزآوری و سودآوری بالا سرمایهگذاری میشود و سرمایهگذار علاوه بر حفظ ارزش ارزی دارایی خود، سود ارزی نیز دریافت میکند. رفع موانع قانونی و حقوقی برای پسانداز و سرمایهگذاری ارزی اشخاص داخل کشور و ایرانیان خارج از کشور هم در دستور کار قرار دارد تا امکان سرمایهگذاری در این صندوقها برای طیف گستردهتری از افراد فراهم شود. از سوی دیگر، ایجاد صندوق ارزی میتواند زمینهساز توسعه ابزارهای مالی ارزی دیگر باشد. در ادامه میتوان ابزارهای مشتقه ارزی مانند بازارهای آتی را نیز توسعه داد. هرچه ابزارهای مشتقه ارزی گسترش پیدا کنند، بخشی از فشار از بازار نقدی ارز برداشته میشود و این موضوع میتواند به کاهش نوسانات بازار ارز کمک کند. در حال حاضر یکی از مشکلات بازار ارز، محدود بودن ابزارهای مشتقه ارزی است. توسعه این ابزارها میتواند به مدیریت بهتر نوسانات و فشارهای بازار نقدی کمک کند.
آیا موضوع پولشویی نیز یکی از موانع فعالیت صندوقهای ارزی است؟
بله. موضوع پولشویی نیز از جمله موانعی است که در دستور کار قرار دارد و برای دریافت مجوزهای قانونی و رفع این محدودیتها اقدام خواهد شد.
چرا بهجای عرضه صندوق ارزی، سیاست مستقیم ارزی اجرا نمیشود؟
سیاست مستقیم ارزی در حوزه وظایف بانک مرکزی است و از طریق سیاستهای پولی، استفاده از اوراق، مداخلات بازار بینبانکی و مداخلات مستقیم و غیرمستقیم ارزی اجرا میشود. صندوق ارزی در بازار سرمایه، خلأ دیگری را پوشش میدهد. سیاستهای ارزی بانک مرکزی عمدتاً در سطح عمدهفروشی اجرا میشود، در حالی که صندوقهای ارزی میتوانند امکان پسانداز و سرمایهگذاری ارزی را برای مردم عادی نیز فراهم کنند. هدف این است که منابع مردم به جای حرکت به سمت ارز، طلا، سکه و ملک و خروج از چرخه اقتصادی، به سمت سرمایهگذاری و تأمین مالی تولید هدایت شود. این ابزار با همکاری سازمان بورس، وزارت امور اقتصادی و دارایی، بانک مرکزی و شبکه بانکی در حال توسعه است.
چه ابزارهایی قرار است در ادامه طرح رویش ایجاد شود؟ آیا صندوقهای طلا و رمزارز نیز در چارچوب این طرح قرار دارند؟
یکی از محورهای طرح رویش، ایجاد ابزارهایی برای جذب منابعی است که ممکن است به سمت طلا یا رمزارز حرکت کنند. هدف این است که بخشی از منابعی که اکنون خارج از چرخه اقتصاد قرار دارند، از طریق ابزارهای مالی جدید به چرخه اقتصادی بازگردند. بخشی از این ابزارها از جنس سرمایهگذاری و تأمین مالی مستقیم و بخشی نیز صندوقهای تضمین خواهد بود. در حال حاضر ایجاد انواع صندوقهای تضمین ارزی در دست اجراست و قرار است ظرف چند هفته آینده از این ابزارها رونمایی شود. پشتوانه این صندوقها میتواند منابع مردم در طلا، ارز یا رمزارز باشد.