خبرگزاری آریا - تهران در پنج ماه نخست امسال شاهد کاهش 17 درصدی تلفات ناشی از تصادفات بود؛ کاهشی که به گفته رئیس پلیس راهور تهران بزرگ، به معنای جان باختن 61 نفر کمتر نسبت به مدت مشابه سال گذشته است. با این حال، پشت این عدد امیدوارکننده هنوز 305 خانواده داغدار ایستاده‌اند.
بر اساس اعلام رئیس پلیس راهور تهران بزرگ، در شش ماه نخست سال گذشته 365 نفر در تصادفات پایتخت جان باختند که این رقم در مدت مشابه امسال به 304 نفر رسیده است؛ یعنی 61 نفر کمتر. در ترکیب جان‌باختگان امسال، 109 نفر عابر پیاده، 148 نفر موتورسوار، 27 نفر ترک‌نشین موتورسیکلت، 21 نفر سرنشین خودرو و 47 نفر راننده خودرو بوده‌اند.
کاهش تلفات اگرچه قابل توجه است، اما توزیع این مرگ‌ها نشان می‌دهد مسئله ایمنی در تهران همچنان بیش از همه با کاربران آسیب‌پذیر خیابان گره خورده است. موتورسواران به تنهایی 49 درصد کل جان‌باختگان تصادفات را تشکیل می‌دهند؛ سهمی که تقریباً نیمی از کل تلفات را در بر می‌گیرد.
در میان آمارهای مربوط به تصادفات تهران، یک عدد بیش از همه جلب توجه می‌کند: 148 موتورسوار از مجموع 304 جان‌باخته. پلیس می‌گوید مهم‌ترین علت مرگ موتورسواران، ضربه مستقیم به سر است؛ آسیبی که استفاده از کلاه ایمنی می‌تواند تا حد زیادی از شدت آن بکاهد.
بر همین اساس، طرح «کلاه ایمنی، کلاه زندگی» از سال 1402 در دستور کار پلیس راهور تهران قرار گرفته و تاکنون بیش از 80 هزار کلاه ایمنی در مناسبت‌ها و برنامه‌های مختلف به شهروندان اهدا شده است.
68 درصد تصادفات؛ حاصل دو خطای انسانی
شاید مهم‌ترین بخش آمار جدید پلیس، نه رقم کاهش تلفات، بلکه تصویری باشد که از علت وقوع تصادفات ارائه می‌دهد.بر اساس اعلام پلیس راهور تهران بزرگ، 35 درصد تصادفات به دلیل عدم توجه به جلو و 33 درصد به دلیل ناتوانی در کنترل وسیله نقلیه رخ می‌دهد. به این ترتیب، 68 درصد تصادفات مورد اشاره پلیس به همین دو عامل مربوط است. «عدم توجه به جلو» در ظاهر عبارتی ساده است، اما پشت آن مجموعه‌ای از رفتارهای روزمره قرار دارد: نگاه کردن به تلفن همراه، حواس‌پرتی، گفت‌وگو با سرنشین، خستگی و خواب‌آلودگی یا حتی درگیری ذهنی راننده با مسائل شخصی و کاری. چند ثانیه کاهش تمرکز در خیابانی که خودروها با فاصله اندک از یکدیگر حرکت می‌کنند، می‌تواند فاصله میان یک سفر عادی و یک حادثه مرگبار باشد. در سوی دیگر، «عدم توانایی در کنترل وسیله نقلیه» قرار دارد که پلیس یکی از مهم‌ترین زمینه‌های آن را تخطی از سرعت مطمئنه می‌داند. سرعت بالا فقط زمان واکنش راننده را کاهش نمی‌دهد؛ بلکه امکان کنترل خودرو پس از بروز یک موقعیت ناگهانی را نیز محدود می‌کند. به این ترتیب، بخش قابل توجهی از تصادفات تهران را می‌توان در نقطه‌ای مشترک جست‌وجو کرد: رفتار انسان در پشت فرمان.
امسال در بازه زمانی محدود، تعداد تلفات تصادفات نسبت به همین بازه در سال گذشته کاهش 17 درصدی داشته که به خودی خود جای خوشحالی و امیدواری دارد. درست است که در این بازه 61 نفر کمتر از بین رفته اند؛ اما هنوز 304 خانواده داغدار وجود دارند. اما باید دانست که مسئله هنوز حل نشده است.
شاید یکی از دلایلی که برای این کاهش وجود دارد این باشد که تهران در نیمه اول سال جاری، روزهای زیادی به خاطر جنگ، خلوت بود و همین خلوتی معابر، عامل کاهش آمار تلفات تصادفات بوده است. باید سیاست هایی در عرصه ترافیک به کار گرفت که حتی در روزهای عادی نیز روند کاهش این تلفات ادامه پیدا کند.