خبرگزاری آریا - در ساختار تغذیه خانوار ایرانی، نان نهتنها یک کالای مصرفی روزانه، بلکه نماد امنیت غذایی و عنصر بنیادین در سبد معیشتی طبقات متوسط و محروم است. در چنین بستری، هرگونه سیاستگذاری در حوزه آرد و نان باید با حساسیت بالا، نگاه انسانی و درک عمیق از اقتصاد خانوار همراه باشد. اما آنچه در سخنان اخیر معاون اقتصادی وزیر کشور دیده میشود، تمرکز صرف بر شفافسازی تراکنشها و کنترل قاچاق است؛ بیآنکه به پیامدهای اجتماعی و تغذیهای این سیاستها توجه کافی شود.
نان؛ ستون تغذیه طبقات کمدرآمد
در شرایطی که تورم عمومی، افزایش قیمت کالاهای پروتئینی و کاهش قدرت خرید خانوارها، سفرههای مردم را کوچکتر کرده، نان همچنان نقش اصلی در تأمین کالری روزانه ایفا میکند. برای بسیاری از خانوادهها، نان نه مکمل، بلکه جایگزین وعدههای غذایی گرانقیمت شده است. بنابراین، هرگونه اختلال در دسترسی، کیفیت یا قیمت نان، مستقیماً بر سلامت و امنیت غذایی مردم تأثیر میگذارد
نقد سیاست اجرایی: شفافیت بدون عدالت
اجرای سامانه نان و رهگیری تراکنشها، هرچند در ظاهر گامی در جهت کاهش تخلفات و قاچاق آرد است، اما از منظر اقتصاد خانوار، چند پرسش جدی را مطرح میکند:
آیا این سامانه توانسته دسترسی عادلانه به نان را برای همه اقشار تضمین کند؟
آیا کیفیت نان در مناطق کمبرخوردار بهبود یافته یا صرفاً کنترل بر نانواییها افزایش یافته است؟
ثبت 272 میلیون کارت بانکی برای خرید نان، چه معنایی برای خانوارهایی دارد که به دلایل اقتصادی یا فنی، دسترسی به ابزارهای دیجیتال ندارند؟
در واقع، تمرکز بر تراکنشهای بانکی و کنترل سهمیهها، اگر با سیاستهای حمایتی، آموزش نانوایان، ارتقاء کیفیت آرد و نظارت بر قیمتها همراه نباشد، میتواند به حذف تدریجی نان باکیفیت از سفرههای مردم منجر شود.
غفلت از برنامهریزی تغذیهمحور
در سخنان معاون وزیر کشور، هیچ اشارهای به نقش نان در سلامت عمومی، شاخصهای تغذیهای یا ارتباط آن با فقر غذایی نشده است. این غفلت، نشاندهنده نگاه صرفاً فنی و اداری به مسئلهای است که باید در مرکز سیاستگذاری اجتماعی قرار گیرد. نان، تنها یک کالا نیست؛ بلکه بخشی از کرامت زندگی روزمره مردم است.
سیاستگذاری نان، باید از سفره مردم آغاز شود
اگر هدف، ارتقاء کیفیت نان و جلوگیری از تخلفات است، باید سیاستگذاری از زاویه اقتصاد خانوار، سلامت عمومی و عدالت اجتماعی صورت گیرد. شفافسازی تراکنشها، هرچند ضروری، اما کافی نیست. بدون توجه به قدرت خرید مردم، کیفیت نان، دسترسی عادلانه و آموزش نانوایان، این طرحها به ابزاری برای کنترل، نه حمایت، تبدیل خواهند شد.
نان، ستون سفره ایرانی است. و سفره، جاییست که سیاستگذار باید با دقت، احترام و مسئولیت وارد شود