خبرگزاری آریا -دیدار اخیر میان مسعود پزشکیان، رئیسجمهور اسلامی ایران، و آنتونیو کوستا، رئیس شورای اتحادیه اروپا، در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل متحد، بار دیگر نشان داد که گفتوگوهای دیپلماتیک میان ایران و اروپا همچنان در سایهای از بیاعتمادی، تناقضگویی و فقدان مسئولیتپذیری از سوی طرف غربی دنبال میشود.
در حالی که رئیسجمهور ایران با صراحت بر مواضع صلحطلبانه کشور، آمادگی برای شفافسازی در پرونده هستهای، و تمایل به روابط سازنده با اروپا تأکید کرد، مقام اروپایی در موضعی آشنا و تکراری، بدون اشاره به خروج آمریکا از برجام و سکوت اروپا در برابر آن، بار دیگر خواستار «گامهای ملموس» از سوی ایران شد. این در حالی است که ایران، طبق گزارشهای متعدد آژانس بینالمللی انرژی اتمی، همکاریهای فنی خود را ادامه داده و بارها اعلام کرده که به دنبال ساخت سلاح هستهای نیست.
ادعای دخالت ایران در جنگ اوکراین نیز در این دیدار تکرار شد؛ ادعایی که نه تنها مستندات قانعکنندهای ندارد، بلکه در چارچوب تلاشهای سیاسی برای فشار بیشتر بر ایران در مجامع بینالمللی قابل تحلیل است. چنین مواضعی، به جای تسهیل گفتوگو، بیشتر به تداوم فضای بیاعتمادی دامن میزند.
از سوی دیگر، تأکید پزشکیان بر وفاق ملی و تقویت روابط جهانی، نشاندهنده رویکردی عقلانی و دیپلماتیک از سوی دولت ایران است. اما این رویکرد زمانی میتواند به نتیجه برسد که طرفهای مقابل نیز به تعهدات خود پایبند باشند و از سیاستهای دوگانه و فشارهای غیرسازنده پرهیز کنند. اشاره رئیسجمهور به نقش مخرب رژیم صهیونیستی در مسیر دیپلماسی نیز یادآور این واقعیت است که برخی بازیگران ثالث، با هدف اختلال در روند گفتوگو، به تحریک و فضاسازی علیه ایران ادامه میدهند.
در مجموع، اگرچه اصل گفتوگو میان ایران و اروپا ضروری و قابل دفاع است، اما تداوم آن بدون بازنگری در رویکردهای سیاسی، بدون پذیرش مسئولیت از سوی طرفهای غربی، و بدون احترام به منافع مشروع ایران، نمیتواند به حل واقعی اختلافات منجر شود. گفتوگو زمانی مؤثر خواهد بود که بر پایه صداقت، احترام متقابل و پذیرش واقعیتها بنا شود—نه بر اساس تکرار ادعاهای بیپشتوانه و فشارهای سیاسی.
آیا اروپا آماده چنین گفتوگویی هست؟ این پرسشی است که پاسخ آن، آینده روابط ایران و اروپا را رقم خواهد زد.